Home Contact
Gastenboek lezen
Gastenboek schrijven
Bush Ways Botswana
Puzzels
Links
GOING AFRICA SAFARIS REIZEN
English version

 

Out to Africa   
is   

(klik op logo)


Mee op reis in 2011?
lees hier verder....


 Reisverslagen:

 Foto's:

 Video's:

 Landen info:

 Gamepark info:

 Dieren info:

 Beste reistijd:

 

 
Uganda

Geschiedenis

Over de oorspronkelijke bewoners van Uganda is weinig bekend. In de 18e eeuw waren op het huidige Ugandese grondgebied twee etnische groepen woonachtig; Bantu- volkeren in het zuiden en Nilotische volkeren in het noorden. In het zuiden woonden voornamelijk landbouwers georganiseerd in koninkrijken, waarvan Buganda het belangrijkste rijk was. De Niloten waren voor het merendeel veehouders.

Begin 19e eeuw vestigden zich enkele Arabische handelslieden (slavenhandelaren) in het gebied, aangetrokken door ivoor en slaven. Aan het einde van de 19e eeuw kwam Uganda onder indirect Brits bestuur en gedurende de eerste helft van de 20e eeuw werd een klassieke koloniale economie ontwikkeld, met voornamelijk cash crops (vooral koffie en katoen), aangevuld met gewassen voor lokale consumptie. Doordat de Britten vanaf eind 19e eeuw veel IndiŽrs naar Oost-Afrika haalden voor de aanleg van het Keniase en Ugandese spoorwegennet, groeide de Aziatische bevolkingsgroep flink. Later zou deze groep veel activiteiten binnen de commerciŽle en industriŽle sector in het land beginnen.

In 1962 werd Uganda onafhankelijk van Groot-BrittanniŽ. Uganda zou in de jaren na de onafhankelijkheid 8 regeringswisselingen kennen in 36 jaar, waarvan enkele gepaard gingen met zeer veel geweld. De instabiliteit van het land is door sommigen toegeschreven aan de enorme etnische verscheidenheid die Uganda kent. Andere verklaringen beroepen zich op de grotere (militaire) machtspositie van het noorden.

De eerste regering van het onafhankelijke Uganda werd formeel geleid door president Mutesa (een voormalig koning van het zuidelijke Buganda), maar de uitvoerende macht lag in werkelijkheid bij premier Milton Obote (een Langi uit het noorden). In 1966 nam Obote met behulp van het leger de macht over en benoemde zichzelf tot president. Protesten en geweld in Buganda werden door het leger, onder leiding van generaal Idi Amin, met harde hand onderdrukt. In 1971 volgde een nieuwe militaire coup, nu door Amin. Zijn bewind genoot aanvankelijk de steun van de bevolking en de massale deportatie van Aziaten uit het land werd door vele Afrikanen toegejuicht. De populariteit van Amin nam echter snel af, net als zijn greep op het volk, dat hij probeerde te verdelen door de etnische tegenstellingen te benadrukken. Tijdens het gewelddadige bewind van Amin vielen naar schatting enkele honderdduizenden doden. Door interventie van Tanzania, dat het regime van Amin nooit erkend had, moest Amin het veld ruimen. Hierna volgden twee korte regeerperiodes die geen stabiliteit in het land brachten. Bij verkiezingen in 1980 kwam Obote opnieuw aan de macht als leider van het Uganda National Liberation Front (UNLF). De Uganda Patriotic Movement (UPM), later National Resistance Army (NRA), onder leiding van Yoweri Museveni, koos ervoor als guerrillabeweging te gaan opereren tegen het regime. Er brak weer een periode aan van zeer veel geweldaardigheden en binnenlandse onrusten. Volgens de meeste bronnen werden er door politie en leger zelfs meer slachtoffers gemaakt dan ten tijde van het Amin-bewind, ca. 500.000. Conflicten tussen de verscheidene etnische groepen in het leger leidden uiteindelijk tot het afzetten van Obote in 1985. Onderhandelingen tussen de verschillende partijen onder leiding van de Keniaanse president Moi, leidden tot niets en in januari 1986 greep de NRA de macht. Museveni werd de nieuwe president en vervult nog immer die positie.

Geografie

Uganda ligt in Oost-Afrika aan weerszijden van de evenaar. Uganda wordt geheel ingesloten door de Democratische Republiek Kongo, Kenia, Ruanda, Soedan en Tanzania. De oppervlakte van Uganda is 236.040 vierkante kilometer. Uganda is daarmee ongeveer 7 keer zo groot als Nederland.
De grens met Tanzania loopt gedeeltelijk door het 34.500 km2 grote Victoriameer, dat ongeveer voor de helft van Oeganda is.
Het landschap bestaat voornamelijk uit plateaus en bergen. Het laagste punt is het Albertmeer met 621 meter. Het hoogste punt is Mount Stanley met 5110 meter.

Flora en Fauna


Planten

De helft van het Oegandese grondgebied is niet ontgonnen of bebouwd. In het zuidelijk deel van het land bestaat intensieve landbouw. In het veel drogere en onvruchtbaardere noorden is er een veel armere vegetatie. In de moerassen rond de meren doet de papyrus het erg goed. Ongeveer 12% van Oeganda's gehele oppervlakte bestaat uit nationale parken en bossen.

Dieren

In Uganda zijn veel olifanten en giraffen hoewel er nog altijd bovengemiddeld gestroopt wordt. De rivieren en meren worden bevolkt met duizenden nijlpaarden. De zeldzame gorilla's leven in het Mufumbiro Vulkaangebergte. Bij Lake Edward komen leeuwen voor die in de bomen leven. Zowel in als buiten de wildparken zijn er wevervogels, kingfishers, buffels, antilopen, Oeganda kops, wrattenzwijnen, visadelaars, gazelles, bushbocks en bavianen.

Klimaat

Uganda heeft een tropischklimaat, het ligt immers op de evenaar. Dat wil zeggen dat het ook veel regent in Uganda. Er zij twee droge periodes: van december tot februari en van juni tot augustus. In het Noordoosten van Uganda valt de minste hoeveelheid neerslag, slechts 500 mm per jaar. Aan het Victoriameer valt de meeste neerslag, meer dan 2100 mm per jaar.

Politiek en Economie

Politiek

President Museveni's "Afrikaanse democratie" wordt ook wel een geen-partijensysteem genoemd. De zogeheten (National Resistance) Movement heeft de verschillende politieke partijen vervangen: alle Ugandezen behoren in principe tot de Movement. Politieke partijen zijn weliswaar niet verboden, maar partijpolitieke activiteiten op decentraal niveau zijn opgeschort/verboden. Onder dit Movement systeem kan echter iedereen, ongeacht de politieke affiliatie, zich tijdens verkiezingen kandidaat stellen en aan het volk presenteren. De kandidaten worden gekozen 'upon personal merit', en niet voor of namens een politieke partij. Alle gekozen leiders, van lokaal tot centraal niveau, worden automatisch lid van de Movement. Het idee hierachter is dat politieke kleur van leiders zou moeten wegvallen. Volgens President Museveni heeft de geschiedenis van Uganda geleerd dat het meerpartijensysteem in Uganda leidt tot tribalisme en chaos, omdat de partijen in Uganda op etnische en religieuze basis zijn georganiseerd. Verkiezingen op partijpolitieke basis zullen de etnische tegenstellingen alleen maar aanwakkeren. Hoewel dit niet bewezen kan worden is het, op basis van de geschiedenis van het land, op zijn minst plausibel. Het westerse meerpartijenstelsel is volgens Museveni niet toegesneden op de Afrikaanse realiteit. Het 'winner takes all'-principe heeft Uganda in het verleden al veel schade berokkend: op het moment dat de ene partij/etnische groep aan de macht is, worden de anderen met geweld onderdrukt. De oppositie in Uganda claimt dat de Movement in feite een politieke partij is en dat Uganda daardoor een eenpartijstaat is. Helaas presenteren de oppositiepartijen zich over het algemeen niet als serieuze actoren met een weloverwogen programma, waardoor de kracht van hun vaak terechte kritiek op de Movement grotendeels teniet wordt gedaan.

In 1996 werden voor het eerste vrije verkiezingen gehouden, waarbij Yoweri Museveni als President werd gekozen. Hij was reeds sinds 1986 aan de macht. De (gekozen) president kan slechts twee termijnen achter elkaar regeren. Museveni is tevens voorzitter van de Movement. Op 29 juni 2000 werd een referendum gehouden, waarbij aan het volk gevraagd werd of men door wil gaan met het bestaande systeem, of een meerpartijendemocratie wenste. 91% van de mensen die gingen stemmen, kozen voor de Movement. De opkomst was ongeveer 50%. Een groot deel van de oppositie boycotte het referendum, omdat men vond dat er geen sprake was van een daadwerkelijk democratisch proces. Volgens de internationale waarnemers was deze kritiek echter niet voldoende onderbouwd; ondanks onregelmatigheden in de voorbereidingen en het referendum zelf, werd het proces in zijn algemeenheid als transparant beoordeeld.

In maart en juni 2001 werden respectievelijk presidents- en parlementsverkiezingen gehouden. Bij een opkomst van 70 % werd President Museveni met 69.3 % van de stemmen met grote meerderheid herkozen voor een tweede (en laatste) termijn. De belangrijkste tegenkandidaat Dr. Besigye slaagde er echter in 27,8% van de stemmen te verwerven. Zijn beroep tot nietig verklaring van de verkiezingen werd door het Hooggerechtshof met drie tegen twee stemmen verworpen met het argument dat de geconstateerde onregelmatigheden niet van een zodanige omvang waren dat de einduitslag totaal anders zou zijn uitgevallen. Besigye en zijn vrouw, parlementslid Winnie Byanyima, worden sindsdien door de overheid regelmatig ďlatig gevallenĒ; reden voor Besigye om in augustus 2001 Uganda ďillegaalĒ te verlaten en zijn toevlucht (vooralsnog) te zoeken in de Verenigde Staten.

De parlementsverkiezingen in juni hadden tot resultaat dat Ė volgens President Museveni Ė 230 van de 293 parlementsleden aan de kant van de president staan. Ook de in juli gevormde nieuwe regeringsploeg kan zonder aarzelen het predikaat No Change (Museveniís verkiezingsleus) worden toegekend. Beide verkiezingen werden gekenmerkt door intimidatie, geweld en (administratieve) onregelmatigheden. Waarnemers en internationale donoren zijn het er echter wel over eens dat de uitslag de wil van de bevolking weergeeft. De donoren zijn overigens ook van mening dat onvoldoende sprake was van een level playing field.

President Museveni laat er geen enkel misverstand over bestaan dat een beslissing over de mogelijke invoering van een meer pluriform politiek systeem niet op korte termijn zal worden genomen. Een door de regering ingestelde Constitutional Reform Commission inventariseert momenteel de opvattingen onder de Ugandese bevolking en dient begin 2003 een advies met betrekking tot een grondwetsherziening gereed te hebben. De eerstvolgende (presidents- en parlements-) verkiezingen vinden plaats in 2006.

Economie
Het macro-economische beleid van de Ugandese overheid is solide en wordt geprezen door de internationale donorgemeenschap. Het begrotingsproces is transparant en de economische groei schommelt al enkele jaren rond de 6%. De reŽle groei per capita bedraagt ca. 3%. Het inflatiecijfer is in 2001 onder de 5% gebleven. De Ugandese shilling is al enkele jaren zeer waardevast , mede als gevolg van de omvangrijke buitenlandse hulp in harde valuta.

De achilleshiel van de Ugandese economie wordt gevormd door de grote afhankelijkheid van de agrarische sector en dan met name de koffiesector. Het aandeel van koffie in de totale export is ca. 40%. Dit gevoegd bij de scherpe daling van de koffieprijs op de wereldmarkt in het afgelopen jaar (30%) en het toenemend tekort op de handelsbalans is grotendeels verklaard. Diversificatie van de landbouw vormt een van de topprioriteiten van de Ugandese overheid in de komende jaren.

Een groot probleem voor de Ugandese overheid vormt voorts het gebrek aan eigen inkomsten. De overheidsinkomsten als percentage van het BBP bedragen nog geen 12%, hetgeen zelfs Afrikaanse perspectief uiterst mager is. Ca. vijftig procent van de overheidsuitgaven wordt gefinancierd met donorgelden. Deze invoer van harde valuta levert op haar beurt weer grote problemen op voor de exportpositie van Uganda, aangezien dit de Ugandese shilling bovengemiddeld apprecieert (Dutch disease). Verhoging van de eigen belastinginkomsten staat weliswaar hoog op de agenda van de minister van FinanciŽn maar blijkt in de praktijk moeilijk te realiseren.

In april 1998 bereikte Uganda na zes jaar goed macro-economisch beleid, het zogenaamde completion point onder het Highly Indebted Poor Countries Initiative, dat een schuldverlichting ter waarde van US$ 650 miljoen met zich meebracht. In mei 2000, verkreeg Uganda een additionele schuldverlichting, die het totaal op US$ 2 miljard heeft gebracht, over een periode van 26 jaar. Dit komt neer op een reductie van de Ugandese schuld met 75%.

Uganda heeft genoeg (hydro)energie om deze in beperkte mate te kunnen exporteren. Na jarenlang binnen- en buitenlands verzet werd eind 2001 door de Wereldbank het groene licht gegeven voor de bouw van de enorme Bujagali waterkrachtcentrale, die de energievoorziening van Uganda zal verdubbelen tot 500 MW. Deze energie zal een grote impuls kunnen geven aan de binnenlandse industrie en de regionale exportpositie. Verder werd in 2001, na het opheffen van een exportverbod naar de EU vanwege sporen van cholera en pesticiden, de uitvoer van visfilets (na koffie) de op ťťn na belangrijkste sector. Naar verwachting zal de visstand in het Victoriameer de huidige mate van bevissing evenwel niet lang kunnen weerstaan, waardoor deze sector binnen enkele jaren in elkaar dreigt te storten. Het door de Ugandese overheid voorgenomen uitzetten van vislarven teneinde dit scenario te keren zal volgens deskundigen geen enkel effect sorteren.

Er is een begin gemaakt met het hervormen van de financiŽle sector in Uganda; verscheidene banken zijn reeds gesloten vanwege mismanagement. Eind 2001 werd de grootste staatsbank, Uganda Commercial Bank (UCB), na een eerdere mislukte poging tot privatisering, verkocht aan de Zuid-Afrikaanse Stanbic bank.

Bevolking

Volgens de laatste schatting, juli 1999, wonen er bijna 23 miljoen mensen in Oeganda. Afgezien van de 160.000 Soedanese, 14.000 Kongolese en 12.000 Ruandese vluchtelingen.
Het land kent elf verschillende inheemse bevolkingsgroepen: Baganda 17%, Karamojong 12%, Basogo 8%, Iteso 8%, Langi 6%, Ruanda 6%, Bagisu 5%, Acholi 4%, Lugbara 3%, Bunyoro 3% en Batobo 3%.
De drie voornaamste godsdiensten zijn katholiek (33%), protestants (33%) en islam (16%). Van alle inwoners boven de vijftien jaar kan 62% lezen en schrijven. Uitgesplitst naar sekse is dat 73% mannen en 50% vrouwen.

Cultuur
Hoewel opgravingen bij Kiboro in de buurt van het Albertmeer sporen van dorpsleven van zo'n duizend jaar geleden aan het licht hebben gebracht, gaat de geschreven geschiedenis van Oeganda niet verder terug dan 150 jaar. Wel zo prettig voor de Oegandese schoolkinderen. De grootste veranderingen speelden zich af in de negentiende eeuw.

Muziek
De populairste band van het land is de Afrigo band onder leiding van saxofonist Moses Malovo. Afrigo, met zangeressen en een volledige blazerassemblee, mengt vloeiende vocale harmonieŽn met strakke rumba arrangementen, die typerend zijn voor de huidige Oegandese muziek.
Andere bekende Oegandese groepen zijn Peterson Mutebi and the Tames, Freddy Kanyike and the Rwenzoris en Jimmy Kitumba and the Ebonies. Geoffrey Oryema is een van de weinige musici die ook in Europa bekend is dankzij het feit dat hij er meer dan twintig jaar woonde. Hij zingt in het Swahili en Acoli en gebruikt traditionele instrumenten als lukeme, nanaga en fluit voor zijn beslist niet-traditionele composities. Ook de in Europa verblijvende Samite, die zich wat meer op 'folk-music' toelegt, gebruikt in zijn arrangementen traditionele instrumenten als litungu, marimba en kalinda.

Praktische info

Paspoort en visum
Voor Oeganda is een visum verplicht. Het paspoort dient bij aankomst nog 6 maanden geldig te zijn.

Geldzaken
De Oegandese Shilling is niet vrij inwisselbaar. Eťn Nederlandse gulden levert zo'n 670 Oegandese Shillingen op. Vreemde valuta, liefst dollars of ponden, mogen onbeperkt ingevoerd worden. Neem zeker de nodige losse dollarbiljetten mee. Het is niet ongebruikelijk dat een taxichauffeur Shillingen weigert en betaling in dollars of ponden verlangt. Behalve bij de banken kunt u geld en travellercheques wisselen bij de Forex kantoren.

Vaccinaties
Om te weten welke vaccinaties en anti-malariamaatregelen voor u en uw reis nodig zijn, moet u zich persoonlijk laten adviseren door een reizigersadvies- en vaccinatiebureau of door uw huisarts. De reisbestemming, de verblijfsduur, de soort reis en de gezondheid en leeftijd van een reiziger bepalen wat er nodig is. Vaccinaties en anti-malariamaatregelen kunnen dus verschillen per reiziger.

Veiligheid


Bagage
In totaal mag u 20 kilo bagage meenemen, plus 1 stuk handbagage van normale afmeting. Wij adviseren u uw bagage zo selectief mogelijk samen te stellen en zo weinig mogelijk mee te nemen. Bij extra aankopen in het buitenland heeft u al snel overbagage en het meenemen van extra kilo's op de vlucht is zeer kostbaar. In ieder hotel kunt u uw was laten doen. In deze uitgave vindt u ook een handige bagagechecklist, waarin artikelen staan genoemd die u onderweg nodig kunt hebben.

makkelijk zittende kleding (katoen of linnen)
een vest of sweater (tijdens de vlucht, in een airconditioned ruimte of in hooggelegen gebieden kan het behoorlijk koel zijn)
een lange broek voor de avonden
een petje tegen de felle zon
een paar makkelijke schoenen
badlaken en badkleding
camera
batterijen voor de camera
filmrolletjes
zonnebril
zaklantaarn (in geval electriciteit uitvalt)
verrekijker
wekkertje
een of meer reisgidsen over uw reisbestemming
mottenballen tegen eventuele kakkerlakken
eventuele reservebril
vochtige tissues (Wetties)
fruitmesje
een notitieboekje en schrijfgerei
Immodium (tegen diarree)
Dulcolax (tegen obstipatie)
Sterilon of jodium (om wondjes te ontsmetten)
Anti-muggen-middel (Jaico)
Azaron tegen insectenbeten
Vitamine B-tabletten (helpt tegen muggen !)
Pleisters en een schaartje
Medicijnen (aspirines, malaria-tabletten e.d.)
Slaaptabletjes en/of Melatonine (voor in het vliegtuig)

Wanneer u om gezondheidsredenen een grote hoeveelheid medicijnen moet meenemen op reis, is het raadzaam om een medisch paspoort bij u te hebben. Deze wordt verstrekt door uw arts en geeft aan welke medicijnen u bij u heeft. Dit kan eventuele problemen op de luchthaven voorkomen.

copyright: Paul Janssen