Gorilla's, Chimps en Gamepark avontuur in
Uganda van 8-10-2000 t/m 2-11-2000

Ons volgende Afrikaanse avontuur brengt ons naar Uganda. Hier gaan we op zoek naar de berggorilla's, chimpansees en nationale parken. Ondanks de ongelukkige tragedie, vorig jaar in Bwindi Impenetrable Forest, zijn er genoeg veilige gebieden in Uganda die het bezoeken waard zijn. Het Ugandese leger beschermt alle toeristische gebieden.
Safari's in Uganda zijn speciaal. Hier vind je niet de drukte van minibusjes die af en aan rijden van het ene park naar het andere park. Wel vind je hier de kalmte en de rust om van de prachtige natuur te genieten.
Ongeveer een derde van Uganda bestaat uit meren. Lake Victoria is daarvan Afrikaans grootste. In het hart van dit fantastische continent kan Uganda zeggen dat ze de ware geest van Afrika belichaamt.
Uganda is perfect om op ontdekkingsreis te gaan in het meest betoverende werelddeel. Uganda is een combinatie van wonderen der natuur, traditionele gebruiken en moderne attracties. Het equatoriaal klimaat wordt getemperd door een verkoelende wind vanuit de bergen en de weelderige vegetatie is het resultaat van overvloedige regenval in twee regenseizoenen in april en november. Niet voor niets wordt Uganda dus "The pearl of Africa" genoemd.
Het is ons vierde avontuur in Afrika en we vonden het tijd om een eigen route met alleen maar hoogtepunten uit te stippelen.
Habari Travel hebben we bereid gevonden alles voor ons te organiseren. Karla, Beate, Patricia en Wilfred vergezellen ons naar het land waar eens Idi Amin regeerde.

top

Kampala

8/10 Amsterdam - Kampala
Om 13.00 uur vertrekken we richting Schiphol. Nauwelijks zijn we de vertrekhal binnen of Beate komt ons begroeten. Wanneer ook Karla om 16.30 uur zich bij ons voegt zijn we compleet en kunnen we niet snel genoeg in het vliegtuig richting Uganda zitten.
Met enige vertraging vertrekken we om 19.30 uur naar Londen Heathrow. Een vlucht van drie kwartier. Vlak voor de landing vliegen we over de Tower Bridge en de rivier de Theems. Het is een prachtig gezicht om Londen met zijn vele lichtjes onder ons door te zien glijden. Het enige wat ons zorgen baart is de tijd. Het taxiën kost nogal wat tijd en met de vertraging die we al hebben stappen we pas om 20.45 uur uit het vliegtuig. Het vertrek naar Entebbe is om 21.05 uur. Gelukkig liggen de gates niet al te ver uit elkaar en bereiken we om 21.00 uur de gate. "Geen plaats meer", krijgen we te horen. Dit kan toch niet waar zijn? Het vliegtuig schijnt aangevuld te zijn met passagiers van Sabena. Nogmaals wordt er op ons verzoek gecheckt. Dan blijken er toch nog zeven plaatsen vrij te zijn en mogen we instappen. We moeten er rekening mee houden  dat de bagage niet meekomt. We besluiten toch maar in te stappen en af te wachten. Het vliegtuig heeft hierdoor wat vertraging opgelopen. Deze wordt nog eens vergroot door problemen met de bagage. Zou dat te maken kunnen hebben met onze bagage? Wanneer de problemen zijn opgelost blijkt er opeens een technisch probleem te zijn. Een benzinelek, deelt de gezagvoerder ons mee. Het vliegtuig is omgeven door brandweerauto's. Hij vraagt ons het vliegtuig te verlaten. Maar wanneer we net allemaal in een lange rij staan te wachten om het vliegtuig te verlaten, mogen we weer gaan zitten. Het probleem is opgelost en we mogen vertrekken.
Anderhalf uur vertraging is het resultaat. Al met al een mooie warming-up voor de komende weken.
Onze gedachten blijven echter bij onze bagage. Het ziet er naar uit dat we ons de eerste dagen moeten behelpen.

top

Ssese Islands

9/10 Entebbe - Ssesse Islands
Onder begeleiding van een opkomende zon bereiken we Uganda. De vlucht duurt zoals verwacht zeven en een halve uur. Met de in Londen opgelopen vertraging landen we op Entebbe Airport. We horen dat op ons oorspronkelijke tijdstip van landen er een noodweer boven het vliegveld was. Een geluk bij een ongelukje. De grensformaliteiten verlopen erg soepeltjes. Op naar onze bagage, of niet? Het beetje hoop dat we nog hebben wordt met het passeren van alle andere bagage steeds minder en wanneer we de laatste koffer voor ons langs zien gaan beseffen we dat we het de eerste dagen zonder moeten doen. In de aankomsthal ontmoeten we Bart (van Habari Travel) en onze twee lokale gidsen. Pamela en Rosemarie, twee jonge vrouwen. De gidsen zullen ons tijdens de reis door Uganda begeleiden.
Na het verhaal over de vertragingen en de bagage worden de plannen voor vandaag iets aangepast. Eerst gaan we in Entebbe de hoogstnodige spullen halen om de eerste dagen op Ssesse Islands door te komen. Ondergoed, badhanddoeken en dekens zijn daarvan de belangrijkste. Ook halen we wat eten voor in de boot naar Bukasa Island. Bukasa is het op één na grootste eiland van de 48 eilanden die Ssesse Islands telt. De Ssesse Islands, is Uganda's voornaamste bestemming om zonder vast plan rond te trekken en heeft oneindig veel mogelijkheden voor het ontdekken van afgelegen plekjes. De eilanden zijn extreem weelderig, waterig en ze hebben uitgestrekte gebieden met tropische regenwouden.
De overtocht duurt 4 uur. In een klein bootje en onder de brandende zon, die af en toe verscholen gaat achter een regenwolk, vertrekken we. Het begin is nogal hilarisch. We worden allemaal naar de boot gedragen. De mannen op de nek en de vrouwen in de armen van sterke lokale mannen. We zijn het er allemaal wel over eens dat dit wat aan de decadente kant is. Ze krijgen er echter voor betaald en volgens Bart zouden ze beledigd zijn wanneer we zelf naar de boot zouden zijn gelopen.
Zo af en toe, wanneer we een regenbui passeren, worden de golven hoger. Ze slaan dan kapot op de boeg met als gevolg dat we besproeid worden met het water uit Lake Victoria. Met paraplu's proberen sommigen van ons het droog te houden. Niet voor iedereen verloopt de overtocht ideaal. Door de vermoeidheid  komt het gevoel van misselijkheid misschien wat sneller dan normaal en naarmate Bukasa dichterbij komt, wordt het stiller in de boot. Tussen twee kleine eilandjes door bereiken we Bukasa. Een groen paradijs met een hoge concentratie vogels. Pelikanen, african fish eagles, diverse reigersoorten, kingfishers en hornbills zijn er daar maar een paar van.
Bij aankomst worden we begroet door Father Christopher. Bij zijn gastenverblijf brengen we de komende dagen door. Een half uurtje is het lopen in de brandende zon. We missen de verfrissende wind die we op Lake Victoria hadden. Tijdens deze laatste beproeving van de eerste reisdag zien we een franje-aap. We vragen ons af hoe deze op het eiland terechtgekomen is.
Vanaf de campsite hebben we een prachtig uitzicht over een aantal eilanden en het meer. Bij het gastenverblijf staat een in aanbouw zijnde kerk. Het ziet er naar uit dat het nog wel een tijdje zal duren voordat de kerk afgebouwd is. Er is geen spoor van bouwactiviteiten te bekennen. De oude kerk staat recht voor ons en is, met alle respect natuurlijk, niet meer dan een veeschuur.
Na het eten kom ik bij het kampvuur in gesprek met Father Christopher en vertel hem dat ik voor het vertrek naar Uganda e-mails heb ontvangen van een zekere Gerasimo. Het reisplan stond voor ons vertrek op onze website en via dit plan wist hij dat ik Father Christopher zou ontmoeten. Gerasimo beweerde de grondlegger te zijn van wat er nu allemaal op Bukasa wordt gedaan. De in aanbouw zijnde kerk, kliniek en school zijn daarbij de pronkstukken. In de e-mail vraagt hij me de groeten aan Father Christopher te doen en of ik foto's wil maken van de school, kliniek en de kerk. Wanneer hij in een later e-mailtje vraagt om mijn adres en creditkaart gegevens wil uitwisselen word ik echter voorzichtig. Ik ken hem immers niet en weet ook niet of zijn verhaal klopt.
Ik vertel Father Christopher het verhaal en hij kent Gerasimo inderdaad. Het blijkt zijn ex-zwager te zijn en inderdaad de man die voor het begin van de veranderingen op Bukasa verantwoordelijk is. Op het eiland woont echter ook een vooraanstaand lid van de regering. De veranderingen werden door hem waarschijnlijk als een bedreiging op zijn populariteit gezien en door de regering is Gerasimo Uganda uitgezet. Nu woont hij in Canada. Ik beloof Father Christopher foto's te maken en deze met een e-mailtje of brief naar Gerasimo te sturen. Het duidelijk verwaterde contact zou via deze weg misschien weer tot stand kunnen komen. Father Christopher kan er eigenlijk met de pet niet bij dat een wildvreemde Mzungu (blanke) met een bericht van Gerasimo naar hem toe komt, terwijl Gerasimo zelf toch ook het adres van Father Christopher moet hebben en had kunnen schrijven. Ik beloof hem nogmaals om Gerasimo te benaderen.
Na de lange reis en de vele indrukken zoeken we snel onze tent op en gaan slapen.

10/10 Bukasa Island
Vandaag is het de bedoeling om twee wandelingen van ieder ongeveer drie uur over Bukasa te maken.
Na het ontbijt vertrekken we richting een vissersdorpje. Onderweg zien we hornbills, velvet monkeys, veel prachtig gekleurde vlinders en nog veel meer mooie vogels. Op een strandje, Misenyi Bay, met uitzicht over het meer, nemen we onze eerste pauze.
Na nog een uur lopen bereiken we het vissersdorpje. Typisch Afrikaans met koeien, geiten en kippen verspreid over het hele dorp. De koeien begroeten ons met geloei als we het dorp binnenlopen. Een aantal mannen komt naar ons toe en ze vertellen ons blij te zijn met onze visite. Ze zijn nog duidelijk in de roes van de feestdag van gisteren. De dag van de onafhankelijkheid.
Ook van de kinderen krijgen we de nodige aandacht. Rob geeft de kinderen pennen. Ze zijn er erg blij mee. Rob, Karin, Joost en Erik maken ook een reis door Uganda en de eerste dagen brengen we samen door.  Wanneer de kinderen ook zichzelf op het schermpje van de videocamera kunnen zien, is het ijs gebroken. Het is opvallend hoe vrij en vrolijk ze met ons omgaan zonder daarbij brutaal te worden. Het is merkbaar dat hier niet al te veel toeristen komen.
In het lokale restaurant van vier bij vijf meter drinken we even wat. Het restaurant is niet meer dan een schuurtje dat van restplanken is gemaakt. Hier proberen de kinderen de pennen op onze handen uit. Aan de manier waarop ze de pennen vasthouden is te zien dat dit voor een aantal een geheel nieuw gebruiksvoorwerp is.  Pamela en Rosemarie vertalen de opmerkingen die de kinderen maken en er wordt veel gelachen. Wanneer er over en weer gekke gezichten worden getrokken en het een op en neer rennen wordt tussen gespeelde angst en nieuwsgierigheid bereikt de stemming een hoogtepunt.
De drankjes zijn op en we vertrekken. We worden uitgezwaaid door de kinderen. Met een bootje varen we terug naar de plek waar we gisteren op Bukasa zijn aangekomen. Pelikanen op zoek naar vis, visarenden turend over het water en kingfischers duikend naar vis, passeren we.
Na de lunch vertrekken we voor een tweede wandeling richting de waterval. De temperatuur is flink opgelopen en de hemel is stralend blauw. Langs kleine plantages en spinnenwebben met grote spinnen die op hun prooi zitten te wachten, lopen we langzaam maar gestaag door. Bij elke meter die we lopen wordt het zwaarder. Toch is de weg niet moeilijk maar de temperatuur is onze tegenstander. De waterval is niet groot maar ligt er idyllisch bij. Aan de voet van de waterval heeft zich een bassin gevormd waarin Wilfred en Bart een verfrissende duik nemen. De rest waagt zich er niet aan ondanks dat we er naar snakken.
Even verderop ligt een boot op ons te wachten. Voordat we richting de campsite vertrekken, gaan we eerst naar de in aanbouw zijnde kliniek en school. Father Christopher laat ons de stand van zaken zien en de beloofde foto's voor Gerasimo worden gemaakt. Tot onze verbazing horen we dat de bouw in 1984 begonnen is. De bouw wordt volledig gefinancierd door giften. Is er geen geld dan wordt er niet gebouwd. Vandaar dat Father Christopher dit tot zijn levenstaak heeft gemaakt. De school is in een vergevorderd stadium. De kerk, de kliniek en ook nog een in aanbouw zijnde theater blijven nog wat achter.
Omdat het snel donker zal worden, kunnen we niet al te lang blijven. Een ondergaande zon begeleidt de boot naar de aanlegsteiger. We zien een visarend die zijn laatste vangst voor de nacht oppeuzelt. Vermoeid door het vele wandelen en de vele indrukken bereiken we de campsite.

11/10 Bukasa Island - Entebbe/Kampala
Vanochtend wordt er door een paar van ons nog een korte wandeltocht naar de oostelijke kant van Bukasa gemaakt. De rest van de dag zal in het teken staan van de overtocht naar het vaste land en de bagage die we terug hopen te  krijgen. Het is weer erg warm en wanneer we terug lopen naar de boot, brandt de zon al flink op onze schouders. Gelukkig is het merendeel heuvelafwaarts. Father Christoffer brengt onze spullen met de tractor na.
Met dezelfde tractor worden we door het water naar de boot gebracht. Father Christoffer en zijn vrouw gaan mee naar het vaste land. Gelukkig gaat het allemaal vrij snel en hebben we de voor de oversteek verwachte vier uur niet helemaal nodig. Het eerste uur is erg heet. Met een paraplu probeert iedereen de zon van zich af te houden. Dit is overigens een bijzonder kleurrijk gezicht in de boot. Na een uurtje komt er zo af en toe wat bewolking en wordt de temperatuur wat dragelijker. Een uurtje voor we de wal bereiken, kan er weer met de mobiele telefoon van Bart gebeld worden. We bellen het vliegveld om te vragen of onze bagage inmiddels is aangekomen. Dit is het geval en we zijn erg opgelucht. Ook bellen we naar Holland om te zeggen dat alles goed gaat. Bij het vertrek naar Bukasa was dit niet gelukt.
Nog even en we kunnen het op één na grootste zoetwatermeer van de wereld achter ons laten. Het is druk op de wal. Vissers geven bij de visafslag hun vangst van die dag af.
Voor we naar ons hotel gaan, rijden we eerst langs het vliegveld om onze bagage op te halen. Door de beveiligingsbeambte word ik verantwoordelijk gehouden voor de pasjes die we tegen inlevering van onze paspoorten krijgen. De niet al te vriendelijk dame die verantwoordelijk is voor de bagage helpt ons snel en geeft een douanier opdracht de bagage te controleren. Ogenschijnlijk heel nonchalant doet hij dit af en in no time staan we weer buiten. De pasjes die ik weer moet inleveren worden zorgvuldig door de beveiligingsbeambte gecontroleerd en ik krijg de paspoorten terug. Nadat we de bagage in de auto hebben gezet voegt Bart zich weer bij ons. Hij heeft na de goede afloop met de bagage een minder goede mededeling. Met onmiddellijke ingang vliegt Alliance Airlines niet meer. Deze maatschappij die zowel het vliegtuig en het personeel van South African Airways leased, komt zijn betalingsverplichtingen niet na. Voorlopig kunnen we dus niet terug. Gelukkig is die dag nog ver weg. Bart gaat morgen kijken in hoeverre hij de tickets kan omzetten naar een andere maatschappij.
Eerst maar eens naar het hotel, douchen en eten. Door het drukke Kampala rijden we naar het Olympia Hotel. Daar aangekomen blijkt de stroom te zijn uitgevallen en het door ons gehoopte warme water blijkt niet aanwezig te zijn. Letterlijk en figuurlijk een koude douche dus.
Er is een Ethiopisch restaurant besproken voor het avondeten. Het eten is erg lekker en met onze rechterhand werken we twee grote schalen met verschillende soorten vlees en groenten weg. We drinken nog even wat na voordat we weer terug naar het hotel gaan. Bij terugkomst is er ook weer stroom en warm water.

top

Lake Mburo NP

12/10 Kampala - Lake Mburo NP
Het ontbijt in het Olympia Hotel is erg karig. Voordat we naar Lake Mburo NP gaan, rijden we nog even het centrum van Kampala in om geld te wisselen en iets aanvullends eetbaars te vinden. Beide lukken en we vertrekken naar het met uitgestrekte vlaktes voorziene park. Vlak nadat we de evenaar gepasseerd zijn, kopen we langs de kant van de weg onze lunch. Stokjes met lever, beef of kip worden vlak voor ons gezicht gehouden. De verkopers, die met een flink aantal voor onze neus staan, hopen hiermee dat het hun stokje is dat we kopen. We besluiten een geroosterde banaan en een kippenpoot te nemen. Een goede keuze want het smaakt goed.
Om 15.30 uur bereiken we Mburo dat een grote populatie zebra's telt en het enige park in Uganda is met een populatie impala's. Gelegen tussen Masaka en Mbarara in het westen van Uganda, is Mburo het enige park met een meer. Gelegen tussen golvende heuvels en met gras begroeide dalen. Nog voor we de gate bereiken, zien we de eerste baboons en impala's. We bereiken de campsite en het ziet er naar uit dat we de enige bezoekers zijn. Snel zetten we de tenten op en maken we ons gereed voor een gamedrive. Mburo heeft geen leeuwen, cheeta's, olifanten en giraffes. Wel komt er het luipaard en de hyena voor, maar deze worden zeer zelden gezien. Tijdens de gamedrive passeren we zebra's, topi's, impala's, waterbucks, buffels, warthogs, hippo's, elands, vervet monkeys, mongoose en veel vogels.
Terug op de campsite zien we vlak bij onze tenten vier impala's lopen. Het zijn wilde beesten maar komen net als sommige warthogs vaak naar de campsite toe om wat te eten en de nacht door te brengen. Vreemd genoeg zijn ze tot op enkele meters te benaderen. Na het eten zitten we nog even om het kampvuur. Niet lang, want morgen in alle vroegte gaan we een voetsafari maken.

13/10 Lake Mburo NP
Zoals gezegd heeft het park o.a. aardvark, hyrax, porcupine, hippo's, zebra, pangolin, warthog, hyena, leopard, buffel, civet, genet, topi, eland, klipspringer, oribi, sitatunga, impala en krokodil als bewoners. Verder bezit het een uitstekende variatie aan water- en savannevogels (357) zoals de crested crane, de zelden geziene shoebill stork, marabou stork en bronze-tailed starling, bee-eaters en nog veel meer exotische vogels zoals de blue naped coucal, bare-faced go-away bird, nubian woodpecker en de swamp flycatcher.
Hippo's en krokodillen kunnen we zien in de koele ochtenden. De omringende papyrus moerassen verbergen de mooie sitatunga. Een bijzondere antiloop met smalle, grote hoeven, waardoor het zich vrijelijk door de moerassen kan bewegen. In bovengenoemde opsomming zitten ook een paar nachtdieren. De bedoeling is om heel vroeg te vertrekken om misschien nog een paar van deze dieren te zien. De geplande tijd halen we echter niet en een half uurtje later dan bedoeld vertrekken we voor onze voetsafari. Vannacht hebben we nog wel een hyena gehoord.  Net als voorgaande jaren geeft ons dat weer het gevoel van lekker midden in de natuur te zijn.
Onder begeleiding van dezelfde gids als gisteren vertrekken we. Er is flink wat bewolking. Gelukkig, want zo blijft de temperatuur goed om te lopen. We zijn nog maar net onderweg wanneer we worden opgeschrikt door een enorm gekraak en geritsel in de struiken. Onze eerste gedachte is, "toch geen buffel, hè". Gelukkig is het een warthog die er geschrokken vandoor gaat. Dan passeren we een colonne safarimieren. Zo'n colonne met kleine diertjes straalt iets machtigs uit. Het is zaak dat je er niet in gaat staan. Je kan dan wel eens flink afgestraft worden door deze agressieve dieren.
Dan vraagt de gids ons om erg stil te zijn en moeten we verder kruipen. Nu zijn we tijdens safari's altijd stil maar dit keer geven we helemaal geen kick meer. We proberen uit het zicht te blijven van een groep zebra's en elanden en sluipen naar een uitkijkpost. De speciale grond trekt dieren naar deze plek. De dieren zijn heel alert en hebben ons waarschijnlijk al geroken. Ze hebben ons echter nog niet gezien. We staan even te genieten van het tafereel. Dan wordt het signaal gegeven dat er gevaar dreigt en gaan ze er vandoor. Ook wij dalen af van de uitkijkpost en lopen naar de plek waar een minuutje geleden nog de zebra's en elanden liepen. De geur van de dieren hangt er nog. We volgen het spoor van de zebra's en zien ze zo af en toe nog eens voor ons op duiken.
De zon komt er zo langzamerhand ook door. Net wanneer we de vlakte bereiken, gaat de temperatuur omhoog.
We zien veel dieren: impala's, zebra's, elanden, warthogs, oribi's, topi's en waterbok. We bereiken de weg weer en lopen richting de campsite. Plotseling steekt er zo'n honderdvijftig meter voor ons een buffel de weg over. Hij blijft nieuwsgierig staan en kijkt naar ons totdat we wat dichterbij komen. Daarna verdwijnt hij in de bush. Om 11.00 uur zijn we weer terug op de campsite. Dagboeken worden bijgewerkt en na de lunch wordt tijdens een regenbui nog even wat slaap ingehaald.
Om 15.30 uur worden we weer wakker. Net genoeg tijd om ons gereed te maken voor de avondgamedrive. We rijden richting een vissersdorpje. Hebben we tot op heden nog geen bushbuck gezien, nu krijgen we er ongeveer tien te zien. De topper van de avond is echter een hele grote groep impala's. De groep bestaat uit heel veel kleintjes die nieuwsgierig de auto tot op enkele meters naderen. Het is een komen en gaan van deze prachtig getekende dieren. Het zijn er zeker over de honderd, dicht bij elkaar.
Bij terugkomst wacht er een uitgebreid diner op ons. Er is wat geritsel in de struiken en Ronald is er van overtuigd dat het een buffel is. Met de zaklantaarn schijnen we richting het geluid maar kunnen niets onderscheiden. Maar of het een buffel is geweest vragen we ons sterk af. We drinken ons biertje rustig op en niet veel later zoeken we onze slaapzak op.
In de twee dagen dat we nu door het park zijn gereden en gelopen zijn we geen andere bezoekers tegengekomen.

14/10 Lake Mburo NP - Lake Bunyonyi
Na de regen van gisteren begint deze ochtend met lichte mist. Vanuit de mist zien we, zittend in de tent, impala's vlak achter de tent van Karla en Beate de campsite opkomen. We blijven stil zitten om van dit plaatje te genieten.
Vandaag vertrekken we naar Lake Bunyonyi (in de buurt van Kabale). Dit gebied wordt ook wel het Zwitserland van Uganda genoemd. Veel mensen zijn verrast een gebied met deze uitstraling in Afrika aan te treffen. In het begin is de weg nog slecht en voert ons langs en door verschillende bananenplantages. Dan bereiken we de weg naar Kabale. Tegen het middaguur bereiken we Mbarara. Wij kopen de lunch terwijl Pamela en Rosemarie de inkopen voor de komende dagen doen. Naarmate we dichter bij Kabale komen, veranderd het landschap in een gebied met groene heuvels. Kabale is omgeven door bergen. Wanneer we de top van een heuvel over rijden zien we Lake Bunyonyi voor ons liggen. Lake Bunyonyi is één van de diepste meren van Afrika.
In de omliggende heuvels leven de Bakiga's. Deze bewoners zijn van oorspong boeren. De bagage wordt op de boot geladen die ons naar Bushara Island brengt. Een kwartiertje duurt de vaart. Een pittig klimmetje en dan zijn we op de campsite waar we twee nachten slapen.
In het restaurant drinken we even wat. Bushara is een klein eilandje waar vogelliefhebbers zich uit kunnen leven.
Vanmiddag krijg ik krampen in mijn buik en moet ik vaker dan normaal naar het toilet. Als het maar niet volledig mis gaat met de ontlasting. Over drie dagen is de tracking naar de gorilla's. Iemand die dan ziek is, mag niet mee naar de gorilla's. Voor het slapen gaan moet ik nog twee keer naar het toilet. Even twijfel ik of  ik immodium moet nemen. Ik besluit morgen nog af te wachten en pas het eten wat aan. Ik wil immodium niet te lang slikken.

15/10 Lake Bunyonyi
De nacht ben ik rustig door gekomen en dat resulteerde in de beste nacht tot nu toe. Na mijn eerste stap uit de tent moet ik wel meteen naar het toilet. Hangen en wurgen dus. Voor het aangepaste ontbijt maak ik nog even een half rondje om het eiland. Alles is nog vochtig van de dauw. De vogels beginnen net tot leven te komen. Op een vlondertje in het water zitten twee kingfischers te wachten op een passerend visje. Wanneer een cathfish met veel gespetter even boven het water uitkomt schrikken ze.
Na het ontbijt maak ik met Ellen nog even de andere helft van de ronde om het eiland. We zien een aantal mooi gekleurde vogels waaronder de variable sunbird, cinnemon-chested bee-eater, striped kingfischer, speckled moudebird, white-breasted cormorant, etc.
De rest van de ochtend lezen we wat en werken we onze dagboeken bij in het restaurant. De darmen houden het goed. Nog even rustig met de lunch en dan zijn deze zorgen ook weer voorbij.
Vanmiddag komt een Ugandese familie op de campsite zingen en dansen. In tegenstelling tot de masai, die we vorig jaar bezochten, stralen deze mensen tijdens hun optreden plezier uit. Het commerciële belang is niet zichtbaar aanwezig. De kleinste onder hen, een kind van nog geen twee jaar, zorgt voor nog meer vermaak. Ze danst wat mee en zwaait met de armen op een manier van een klein olifantje dat nog geen controle heeft over de slurf. Terwijl ze hier mee bezig is laat ze tot twee keer toe de urine de vrije loop. Het sijpelt langs haar benen en via haar rokje naar beneden. Zo'n drie kwartier duurt het optreden. Het ritmische getrommel zorgt ervoor dat we nauwelijks stil kunnen blijven zitten.
De rest van de middag luieren we nog wat en gaan we op zoek naar nog wat vogels. Morgen hebben we een lange rit voor de boeg en overmorgen de gorilla tracking. Een dagje van rust komt dus wel gelegen.

top

Bwindi Impenetrable Forest

16/10 Lake Bunyonyi - Bwindi Impenetrable Forest
Na het ontbijt pakken we de nog klamme spullen in en laten we Lake Bunyonyi achter ons om richting de noordelijker gelegen hooglanden te vertrekken. We rijden over hobbelige tot zeer hobbelige wegen door de bergen. Elke berg telt nog maar weinig bomen. Alles wordt bijna benut voor de plantages. Ik zou er heel wat voor over hebben om dit landschap met haar oorspronkelijk begroeiing te zien. In één van de laatste dorpjes zien we opeens een man in een versneld tempo met de kop van een varken wegrennen. Dan zien we de rest van het lichaam spartelend liggen. Het lichaam, met een volrode kleur op de plek waar de kop verwijderd is, wordt door een tweede persoon bewaakt. We voelen allemaal een vorm van misselijkheid boven komen en kunnen het beeld maar moeilijk uit de gedachten wissen.
Sneller dan verwacht komen we aan bij Bwindi Impenetrable Forest, thuis van de mountain gorilla. De overgang van de gecultiveerde bergen naar het tropische regenwoud is even rigoureus als de bomen in het verleden gekapt zijn. De lucht is vochtig en zo af en toe regent en dondert het. Het lijkt of de bergen die als een muur zo stijl en dichtbegroeid voor ons liggen ons willen zeggen; "Wil je de gorilla's zien? Dan krijg je het niet voor niets".
Of het aan de aanblik van het pas gedode varken of aan de overgang naar de vochtige bergen ligt weet ik niet, maar de meeste van ons voelen zich niet honderd procent. Of zijn het de spanningen voor de dag van morgen? Na het eten gaan we vroeg naar de tent om uitgerust aan de tracking te kunnen beginnen.

17/10 De berggorilla's
Vandaag staan we vroeg op voor een ontbijt dat ons de energie moet geven voor de speurtocht naar de berggorilla's. Om 08.00 uur melden we ons. Vanaf hier zullen de gids, twee trackers, drie man bewaking en drie dragers ons begeleiden voor onze tocht door de jungle.
Bwindi's Impenetrable Forest is het leefgebied van ongeveer de helft van de nog 600 levende berggorilla's. De berggorilla's zijn het meest bedreigd van alle soorten gorilla's. Nu leven hier in een beschermde omgeving nog 300 berggorilla's waaronder twee families, de Mubare Group en de Habinyanja Group, een familie van 17 en 22 gorilla's. Naar elke familie mogen maar zes bezoekers per dag op zoek met maximaal een uur als bezoektijd.
Plotseling realiseer je je dan dat we met ons zessen bijna de enigen op de wereld zijn die vandaag waarschijnlijk oog in oog komen te staan met een berggorilla.
In het begin volgen we een pad. Maar al snel wordt het pad niet meer dan een trail. Bwindi laat zich hier echt van zijn beste kant zien. Mysterieus en adembenemend is het natuurschoon. Adem die we op een later moment nog erg hard nodig zullen hebben. We passeren een waterval en van een trail is allang geen sprake meer. Het wordt steiler en gladder. We steken boven de waterval nog één keer het beekje over dat we al drie keer zijn overgestoken. Nu niet over een bruggetje maar door het water. Er is een onwaarschijnlijkheid aan flora. Bwindi's Impenetrable Forest is de echte Afrikaanse jungle. Klimplanten en andere vegetatie maken het bijna ondoordringbaar 'impenetrable'.
De verschillende soorten vegetatie zijn in een constante strijd om het hoogste punt te bereiken om zodoende meer licht op te vangen. Enorme bomen zijn verstrikt in klimplanten en andere parasiterende planten zoals de mistletoe en orchideeën. Struiken van bamboe gedijen in de vochtige atmosfeer en waar het zonlicht doorbreekt, ontvouwen de elegante heliconia en lobster claw haar gekleurde bladeren.
De zoektocht kan van een half uur tot vijf uren of nog langer duren. Inmiddels zijn we twee uur onderweg en is er nog geen spoor van de gorilla's te vinden. De gedachte dat je nooit de garantie hebt de berggorilla's te zien speelt door mijn gedachten. De redelijke conditie die wordt vereist, wordt volledig aangesproken en de goede wandelschoenen bewijzen hun dienst.
Dan bereiken we de plek waar de gorilla's gisteren zijn achtergelaten. Hier zitten ze niet meer en het spoor wijst ons nog verder de berg op. Vanaf hier gaan de trackers op zoek naar de plaats waar de gorilla's hebben overnacht. De klim wordt zo langzamerhand slopend. Steeds sneller volgen de pauzes elkaar op waarin we even uit moeten rusten. We hakken ons een weg door het dichtbegroeide gebied. Na een kleine vier uur bereiken we de plek waar de gorilla's hebben overnacht. Afgebroken takken en bladeren met daarnaast enorme drollen verraden de plek waar de silverback heeft geslapen. De silverback is het volwassen mannetje en de baas van de groep. Vlak voor het vertrek naar Uganda las ik een reisverslag van een voorganger van ons. Hij vergelijkt de silverback qua omvang met een Smart en als ik nu naar die drol kijk kon dat vergelijk wel eens juist zijn.
Ook vanaf hier lopen de sporen richting de top van de berg. De trackers doen hun uiterste best, maar voorlopig blijven de gorilla's uit ons zicht. Zo af en toe komt het woord "opgeven" in mijn gedachten. Dit wordt onmiddellijk weer gewist door de gedachte nog nooit zó dicht bij de gorilla's te zijn geweest.
Het wil nog steeds niet vlotten en dan breekt er ook nog een fikse tropische bui boven onze hoofden los. We zitten nu vlak onder de top van de berg en opeens duiken we in elkaar. Een enorme knal laat ons schrikken. Onweer, dat kan er ook nog wel bij. Net op het moment dat waarschijnlijk onze laatste draad aan het lijf ook nat geworden is, krijgen we het signaal dat de gorilla's gevonden zijn. Viereneenhalf uur hebben we er over gedaan. Door de weersomstandigheden is het erg donker en verschuilen de gorilla's zich in de struiken. We zien een paar schimmen. De gids laat ons een boogje om de gorilla's heen maken. Vanaf hier zijn ze beter te zien. De silverback zit vooraan. Deze groep heeft twee silverbacks. Als ze dan ook nog in beweging komen, krijgen we een beter beeld van de groep. Ze trekken nog verder omhoog. Tot over de top van de berg volgen we ze tot ze weer wat rust nemen en gaan eten. De silverback nestelt zich comfortabel in de struiken en begint te eten. Vanuit mijn ooghoek zie ik een schim achter me weg komen. Op nog geen drie meter passeert een vrouwtje me en loopt voor me langs. Minuten die uren zouden kunnen zijn blijven we kijken. Door het slechte weer haperen fototoestellen of zijn ze niet goed  scherp te stellen. Gelukkig doet de videocamera het wel. Dan zoekt de silverback een meer open plek op. Ook hier gaat hij zitten om te eten. Dit moet de gelegenheid worden voor een geslaagde foto. Om ons heen horen we het gekraak van takken. De groep zit om ons heen. De ene gorilla zit verscholen achter een struik, de ander komt uit de boom en weer een ander wandelt rustig door. Ook de silverback gaat weer verder. Met een bocht komen we nu voor de gorilla's. Een vrouwtje, met in haar kielzog de silverback, komt onze kant op lopen. Vijf meter voor ons passeren ze ons. Ik loop wat naar voren om het verdwijnen tussen de struiken te filmen. Dan komt er nog een vrouwtje aanlopen. Op het moment dat ze me passeert, zit er nog maar een meter tussen ons. De geur van de gorilla's is erg sterk en niet echt aangenaam. Het uur dat we bij ze mogen zijn, zit er al bijna weer op. We lopen wat terug en dan zien we de tweede silverback verscholen in de struiken. Nog even kijken we en dan wordt de afdaling ingezet.
 Door de regen is alles erg nat en glibberig geworden. Net als op de heenweg hebben we veel hulp aan de uitgestoken hand van de dragers. Zelfs de bewakers houden het niet vol om de hele terugweg op de been te blijven staan.
Uiterst vermoeid maar ook uiterst voldaan bereiken we om 16.30 uur onze campsite. We hebben de gorilla's gezien ook al kregen we het niet voor niets. Zou de berg gisteren toch tegen ons gesproken hebben?
Nu lijkt het alsof er geen andere dieren leven in Bwindi. Niks is echter minder waar. Op zijn minst leven hier 120 zoogdieren, waaronder de chimpansee en acht andere apensoorten, de olifant, bushpig, giant forest hog, veel soorten vleermuizen en knaagdieren, op zijn minst 346 vogelsoorten, 14 soorten slangen, 27 soorten kikkers en padden, 6 soorten kameleons, 14  hagedissen en zeker 202 soorten vlinders.
Na een letterlijk koude douche met zo af en toe een bekertje warm water dat we over ons heen kunnen gieten is het tijd om het succes van vandaag met een lekker koud biertje te vieren.

top

Ishasha Sector

18/10 Bwindi Impenetrable Forest - Ishasha Sector in Queen Elizabeth NP
Na de inspanningen van gisteren en nog niet volledig beseffend dat we gisteren op een meter van een gorilla hebben gestaan, staan we niet al te vroeg op. Om 10.00 uur vertrekken we richting de Ishasha Sector van Queen Elizabeth National Park. De rit duurt ongeveer tweeëneenhalf uur. De tijd gebruiken we om de camera's weer wat te fatsoeneren en om de videocamera weer vochtvrij te krijgen.
We zijn nog vijftien kilometer van de gate verwijderd als we een grote minitor lizard de weg over zien steken. Even verderop staan Uganda Kobs te grazen. Het landschap verandert in een open vlakte afgewisseld met bomen.
Wanneer de formaliteiten bij de gate zijn gedaan kunnen we verder. Enorme kuddes Uganda kobs en een aantal topi's kruisen onze weg. Dan worden we naar onze campsite gereden. Campsite twee hebben we toegewezen gekregen. Zodra we arriveren en uitstappen, zijn we verrast. Het is werkelijk een schitterende plek om de komende dagen door te brengen. Voor ons ligt de Ishasha-river. Een familie hippo's ligt meteen in de bocht waar we op uitkijken. Aan de overkant van de Ishasha-river ligt Congo. Met de gids lopen we naar de hippo's toe. Het is een groep van ongeveer vijfentwintig hippo's variërend van groot tot klein. Nadat we even hebben staan genieten van de geluiden en het uitzicht horen we achter ons nog meer geluiden. De gids maakt een gebaar om hem in die richting te volgen. Zo'n vijftig meter lopen we langs de rivier. Een grote groep hippo's staat op de wal. Zodra ze ons zien aankomen, vluchten de eersten het water in. Andere hippo's blijven nieuwsgierig kijken voordat ook zij het water ingaan. Het te water gaan, gebeurt met donderend geweld en veel waterverplaatsing. Al met al een prima introductie van ons verblijf in de Ishasha Sector.
Ishasha ligt erg afgelegen in het zuidelijke deel van het park en staat bekend om haar boomklimmende leeuwen. Vanavond en de komende dagen gaan we op zoek naar het grote wild in het park. Ishasha vormt een uitstekende mogelijkheid om de wilde dieren in hun natuurlijke omgeving te observeren. Voor de reis begon heeft Bart zijn vraagtekens uitgesproken over de boomklimmende leeuwen. "Het kan dan wel in de boekjes staan, maar ik heb er nog nooit van gehoord, laat staan gezien", waren ongeveer zijn woorden. We zullen wel zien.
We zetten de tenten op en wanneer Pamela en Rosemarie het eten gaan bereiden, maken wij onze eerste gamedrive. Al snel zien we weer grote kuddes Uganda kobs, topi's en in de verte buffels. Na een klein uurtje komt ons een jeep tegemoet rijden. Van hun krijgen we te horen dat ze even verderop leeuwen hebben gezien. Snel rijden we verder. Dan zien we ze zitten c.q. liggen. In een figtree bungelen tien leeuwen met hun poten aan weerskanten van dikke takken. Wat een mooi gezicht. Nooit eerder hebben we dit live mogen aanschouwen. De koppen hangen naar beneden. Een paar hebben de ogen dicht en weer een paar anderen kijken nieuwsgierig naar de auto. Wat een geluk. Op onze eerste gamedrive zien we meteen waar Ishasha bekend om is. Een tijd lang staan we te genieten. Het begint al schemerig te worden. Tijd om terug te gaan.
Wanneer we de campsite bereiken is ook het eten klaar. Tijdens het eten vertellen we, met het uitzicht op de hippo's die het water verlaten, wat we gezien hebben.  Dit is Afrika zoals we het eindeloos zouden kunnen beleven.

19/10 Ishasha sector
Vannacht doen we nauwelijks een oog dicht. Ruziënde hippo's en het gelach van hyena's houden ons wakker.
Het is dus ook geen enkel probleem om de tent uit te komen voor een snel ontbijt en te vertrekken voor de volgende gamedrive. Tegen zeven uur vertrekken we. Reden we gisteren over het zuidelijk circuit. Vandaag nemen we het noordelijk circuit. Het hier veel voorkomende wild krijgen we wel te zien, maar een succesvolle gamedrive wordt het niet. Na een kleine twee uur houdt de gids het voor gezien. Natuurlijk weten we dat we niet in een dierentuin zijn en dat we gisteren wel heel erg veel geluk hebben gehad. Maar dat de gamedrive zo snel afgebroken wordt, vinden we heel erg jammer. Bij terugkomst spreken we onze verontwaardiging bij Pamela uit. Ook zij vindt dat dit niet kan en dient een klacht in bij directie van het park. (Later deze reis komen we erachter dat Ronald degene is die hiervoor verantwoordelijk is. Hij had geen zin om te rijden en had zelfs voorgesteld om ons ergens neer te zetten vanwaar we dieren dag en nacht konden kijken.) Toch regelt Pamela dat we onder begeleiding van een gids een voetsafari kunnen maken. De vrouwelijke gids vertelt heel spontaan en vrolijk over de flora en fauna die we tijdens onze wandeling tegenkomen. Een kleine twee uur lopen we in de omgeving van de rivier. Terug op de campsite is de lunch, zoals gebruikelijk pannenkoeken en soep, al klaar.
Voordat we de avondgamedrive maken werken we het dagboek bij en rusten we uit. Natuurlijk houden we de hippo's voortdurend in de gaten. Er gebeurt altijd wel wat. Opeens probeert een hippo met veel geweld de wal op te komen. De hippo heeft een jonge hippo bij zich dat ze tegen ons wil beschermen. Dit ondanks dat we toch redelijk op afstand staan. Gelukkig is de kant iets te hoog en lukt het haar niet om volledig op het land te komen. Maar het geweld waarmee ze het probeert is indrukwekkend. Dan stoot ze de jonge hippo per ongeluk aan waardoor het met de stroom meedrijft richting een rietkraag. Dit heeft tot gevolg dat de moederhippo nog agressiever wordt. Nogmaals probeert ze de kant op te komen. Met mij beseffen Wilfred, Pamela en Rosemarie dat het nu ernstig kan worden. Geen seconde wachten we nog en sprinten weg. Wilfred, Rosemarie en ik gaan naar de auto. Ik wist niet dat ik nog zo snel was. Binnen enkele ogenblikken zitten we binnen. Waar is Pamela gebleven? Vanuit de auto zien we haar aan de rits van de tent prutsen. Ze krijgt de ingang niet open en staat een beetje verdwaasd onze kant opkijken. Aan haar ogen zie je dat ze zich realiseert dat ze een verkeerde keuze heeft gemaakt. Gelukkig lukt het ook deze keer de hippo net niet om de kant op te komen. Ze glijdt langzaam het water in en gaat haar jong zoeken. Voor ons een teken om de auto weer uit te komen. Dan breken we in een lachbui uit om het gezicht vol ongeloof dat Pamela nog steeds trekt. Niet alleen door de haperende ritssluiting, maar ook omdat de tent eigenlijk in de richting van de hippo staat. Was het de hippo gelukt om op de kant te komen weet ik niet wat er gebeurd zou zijn. Nog steeds is de hippomoeder op zoek naar haar jong dat niet al te ver van ons in de rietkraag uit de stroom probeert te blijven.
Ellen heeft van dit voorval helemaal niets meegekregen. Zij lag te slapen in de tent en door het lawaai is zij gewekt. Met een slaperige stem vraagt ze, "wat gebeurt hier toch allemaal?". We leggen het verhaal uit en maken ons daarna gereed voor de gamedrive van vanavond.
Ook nu zien we de hier veel voorkomende dieren. Dan zien we in de verte onze eerste olifant. De gids laat Ronald van de weg af gaan om in de richting van de olifant te rijden. Op ongeveer tweehonderd meter mogen we uitstappen. We lopen achter de gids aan en naderen de olifant tot op zo'n honderd meter. Onverstoord blijft de olifant, die overigens maar één slagtand heeft, door eten.
Even verder zien we langs de weg een pasgeboren Uganda kob liggen. Het diertje probeert zich zo plat mogelijk te houden om niet ontdekt te worden. De moeder loopt nonchalant weg om zo de indruk te wekken dat er niets bijzonders aan de hand is. We besluiten de twee niet al te lang te storen en vervolgen onze weg. Het tweede gedeelte van de gamedrive zien we haast geen dieren. We zijn in het gebied waar we gisteren de tien leeuwen hebben gezien. Het lijkt wel of ze alle dieren hebben opgegeten of verjaagd.
De dag nadert zijn einde en het wordt tijd om terug te gaan. Plotseling zien we in de verte een kudde van tweehonderd olifanten lopen. Ze worden gevolgd door twee kleinere kuddes. Halverwege de kolossale lichamen zie je een rand. Onder de rand is het donkergrijs en daarboven lichtgrijs. Het is duidelijk dat ze de Ishasha river zijn overgestoken. Een paar dagen geleden hebben de gidsen schoten gehoord in Congo. Dit zullen poachers geweest zijn. Het gebeurt wel vaker dat de olifanten dan hun toevlucht zoeken in Uganda. Zelfs onze gids heeft nog nooit zoveel olifanten bij elkaar gezien. Is dat mazzel hebben. We moeten door en zetten de gids bij het infocentrum af. Daar vertellen we de andere gidsen wat we net gezien hebben. Ze kijken eerst vol ongeloof. Dan zijn ze blij met de komst van de vele olifanten. Het is zeker twee maanden geleden dat ze ook maar één olifant gezien hebben.
Na het eten zitten we om het kampvuur en krijgen we bezoek van de hoofdgids. Hij vraagt belangstellend naar onze ervaringen en geeft nog even een verklaring over wat er vanmorgen gebeurd is. We bieden hem een biertje aan en praten nog wat na. In de verte horen we het gebrul van een leeuw. Het biertje valt duidelijk niet goed bij hem. Vrolijk hangt hij tegen zijn collega aan. Het is maar goed dat hij de auto met de neus de goede kant heeft opgezet.

20/10 Ishasha sector
Het is vannacht veel rustiger dan de vorige nacht. Alle hippo's hebben besloten het land van Congo op te gaan op zoek naar vers gras. De leeuwen en hyena's hebben we wel gehoord maar dat was erg ver weg.
Net als gisteren proberen we zo vroeg mogelijk na zonsopgang te vertrekken. Dit lukt beter dan gisteren. We beginnen in de zuidelijke sector. Opnieuw zien we niet veel verrassende dingen. Wat ons verbaast is het feit dat we geen spoor meer vinden van de tweehonderd olifanten. We zien nog net twee olifanten op grote afstand. We besluiten naar de noordelijk sector te gaan. Hier zijn wat meer dieren te vinden. We naderen een figtree. In de boom liggen vier leeuwen en op de grond ligt een mannetjes leeuw. Ondanks dat de manen nog lang niet ontwikkeld zijn heeft het mannetje een prachtige kop. We zitten nu op een totaal van vijftien leeuwen. Veertien daarvan zaten er in de boom. Volgevreten hangen de vrouwtjes in de boom. De gids vertelt ons dat ze nu zo vol zitten en dat we rustig voor de boom langs zouden kunnen lopen. We nemen hem in dit geval maar even niet serieus. Met moeite nemen we afscheid van dit prachtige tafreeltje.
Niet veel verder zien we een kudde buffels. Ze staan vlak langs de kant van de weg. Met een deken van glimmende modder besluiten ze nog net voor de auto de weg over te steken. Wanneer we al op de weg terug zijn, zien we nog meer dieren. Daarvan is de waterbuck de enige die we hier nog niet gezien hebben. Het grote dier met zijn witte ring op de kont komt hier niet veel voor.
Tegen tien uur zijn we weer terug op de campsite. Op het moment dat ik het dagboek bijwerk met de ervaringen van vanmorgen horen we schoten. Poachers? Niet veel later komt de hoofdgids aanlopen. Hij stelt ons gerust. De schoten zijn afkomstig van de gidsen. Ze schieten op de poachers. Later zou blijken dat ze geen pocher hebben kunnen pakken, maar dat ze de speren wel in beslag hebben genomen.
Ondanks dat we geen 4-wheeldrive hebben, proberen we vanavond tijdens onze laatste gamedrive de Lake Edward Flats te bereiken. De weg is over het algemeen redelijk te berijden. Dan komen we de eerste obstakels in de vorm van plassen water en modder tegen. Deze weten we nog wel te omzeilen. Steeds vaker moet Ronald manoeuvreren om verder te kunnen rijden. De lucht wordt diepblauw en voorspelt regen. We besluiten het er niet op te wagen en gaan terug.  Je moet er niet aan denken dat je hier vast komt te zitten. Buiten de regelmatig geziene dieren om hebben we danwel geen leeuwen gezien maar je weet maar nooit. Terug dus. De eerste druppels vallen die bij het aanzetten van de ruitenwissers veranderen in een modderlaagje.
Uganda kobs, buffels, waterbucks, warthogs, topi's, crested crane, etc. zien we. We proberen ons geluk nog even in de omgeving waar we vanmorgen de leeuwen hebben gezien. Eerder dan verwacht, zien we de leeuwen weer. Hoe gek het ook klinkt, maar weer in de boom. Drie zijn het er. Over geluk hebben we dus niet te klagen. Tijdens drie van de vijf gamedrives die we hier maakten hebben we leeuwen in de boom gezien.
 Het regent nog steeds en na een half uurtje naar de leeuwen te hebben gekeken, keren we terug naar de campsite. Op het moment dat we uitstappen, zien we een moederhippo met haar kleintje de kant op komen. Gelukkig komt ze aan de kant van Congo uit het water om te grazen en hoeven we het niet weer op een lopen te zetten.
Het is al donker wanneer we gaan eten. Er komt een auto aan. Het is opnieuw de hoofdgids die ons een bezoekje brengt. Het zal gisteren wel gezellig zijn geweest. Ook nu bieden we hem weer en biertje aan. Het verhaal van de poachers wordt nog even aangehaald. Hij vertelt dat poachers zonder pardon worden gedood wanneer ze worden betrapt. Het begint weer te regenen. Snel zoeken we de tent op. Het is een flinke tropische bui die lang aanhoud. Ternauwernood houden we het droog in de tent.

top

Queen Elizabeth NP

21/10 Ishasha sector -  Queen Elizabeth NP
Na een hele natte nacht vertrekken we naar de noordelijke sector van Queen Elizabeth NP. De weg is een "seasonal road" door het park heen en na de regen behoorlijk modderig. Zonder 4-wheel drive kan dit een hachelijk avontuur worden. We zien baboons, uganda kob, en een waterbuck met een jong. Het jong staat midden op de weg. Wanhopig blijft het staan als we het met de auto naderen. Het durft geen kant te kiezen waar het heen moet lopen, terwijl de moeder al veilig aan de kant staat.
Vier keer moeten we de auto duwen. De auto is niet al te zwaar, dus is het gemakkelijk de auto uit de modder te krijgen. De laatste keer is echter de meest spraakmakende. Voor ons staat een auto vast. De mensen zijn uitgestapt om de auto vrij te krijgen. Wij blijven op een veilig stukje staan om te kijken of dit lukt. Er zit weinig schot in en Ronald probeert de auto te passeren. Om de auto lichter te maken, stappen we uit. Behoedzaam en gebruik makend van de kant van de weg manoeuvreert hij de auto langs de voorligger en door de modder. Natuurlijk stopt hij niet voordat hij de modder volledig door is. We lopen achter de auto aan en stappen weer in. Net wanneer we weer rijden roept Wilfred: "daar zit een leeuw in de boom". "Ja, dat zal wel", is dan een eerste reactie. Maar inderdaad vijftig meter nadat we zijn ingestapt zien we vijf meter van de kant van de weg een leeuw in een kleine acaciaboom zitten. De leeuw is erg geïnteresseerd in de mensen die nog steeds bezig zijn de auto uit de modder te krijgen. Net op dit moment komt de auto vrij en rijdt onze richting op. De passagiers lopen net als wij deden achter de auto aan. Wanneer we terug rijden om de mensen te waarschuwen, klimt de leeuw uit de boom. We zien de leeuw met een boogje in de richting van de mensen lopen totdat hij in de struiken verdwijnt. De mensen bereiken echter zonder problemen de auto en wij vervolgen onze weg.
Vanuit Ishasha hebben we een zieke vrouw en haar baby meegenomen. Ik heb met haar te doen. Deze weg te moeten nemen terwijl je ziek bent, lijkt me geen pretje.
Toch bereiken we zonder echte tegenslag de grote weg. We doen wat inkopen en tegen drie uur bereiken we Jacana Safari Camp. Deze aan een kratermeer gelegen campsite ligt tegen een bergrug aan. Snel zoeken we een plaatsje om de tent op te zetten. Net als onze eerdere campsites zijn we ook hier de enige bezoekers.
We hebben ons al een aantal dagen niet kunnen douchen. Onze campsite ligt dicht bij Jacana Safari Lodge. Deze lodge heeft een zwembad waarvan we dus maar eens even flink gebruik gaan maken. Vanuit het zwembad kijk je over Lake Nyamusingire uit. De lodge straalt een koloniale sfeer uit. Het is echt een fabelachtige omgeving. De manager nodigt ons uit om van zijn douche gebruik te maken voordat we gaan eten. We hebben als groep Pamela, Rosemarie en Ronald uitgenodigd om hier vanavond te eten. Met de geluiden van chimpansees en onder begeleiding van een ondergaande zon maken we een plan voor de komende dagen.

22/10 Queen Elizabeth NP
Ook vannacht heb ik de chimpansees regelmatig gehoord. De komende dagen zullen we Queen Elizabeth NP gaan ontdekken. Queen Elizabeth NP is één van Uganda's grootste parken. Het park heeft ontelbare meertjes van alle types en soorten. Zo zijn er verswater meren, inlandse zoutmeren en kratermeren. Verder heeft het park moerasland, savannes, bergen en mysterieuze onontdekte beboste dalen. Kortom een park dat een uitstekend leefgebied is voor adembenemende en veelzijdige exotische dieren, in de lucht, op het land en in het water.
Een checklijst van zoogdieren bestaat uit 66 dieren bestaande uit: hippo's, leopard, olifanten, buffels, Uganda kobs, topi, bushbuck, waterbuck, forest hogs, aadvarkens, porcupines, pangolines, bushpigs, warthogs, leeuwen, hyena's, civets, etc.
Nile krokodillen zijn te vinden in het Kazinga Channel en Lake Edward. Verder zijn pythons, cobra's, adders, mamba's en andere slangen en hagedissen te bewonderen.
Deze ochtend staat er een bezoek aan de Kyambura Gorge op het programma. In de gorge is een tropisch woud ontstaan waar onder andere chimpansees leven. Als voorproefje op Kibale NP willen we dit niet natuurlijk niet missen.
Om negen uur begint de tracking. We lopen eerst een tijdje langs de rand van de gorge. Na een half uur dalen we af. De regen van de laatste tijd heeft de paden glibberig en modderig gemaakt. Onder het dak van bladeren is het broeierig en van al het kruipdoor/sluipdoor transpireer ik weer als een vergiet dat leegloopt. Veel dieren zien we niet maar het woud is mooi. We lopen een klein uur als we de eerste geluiden van de chimps opvangen. De geluiden zijn achter ons en waarschijnlijk aan de overkant van de rivier. Door de regens is deze veranderd in een onneembaar obstakel. Na overleg, besluiten we terug te keren naar ons vertrekpunt en met de auto naar de andere kant van de gorge te rijden. We nemen het eerste pad naar boven om de gorge uit te komen. Wanneer we de lip van de gorge bereiken ligt er een gewonde eagle. De gidsen showen het op leven na dode dier. De snavel en poten maken daarbij een behoorlijke indruk. De vogel wordt verder aan zijn lot overgelaten met de woorden "laat hem maar een natuurlijke dood sterven".
Teruggekomen bij het vertrekpunt blijkt de auto ook na radiocontact niet aanwezig te zijn en pas op de eerder afgesproken tijd te komen. Wachten dus. Tegen 12.00 uur komt Ronald aanrijden. Op het heetste van de dag wordt ons na wat onderhandeling nog de drie a vier uur durende tocht aan de overkant van de gorge aangeboden. Om met alleen een ontbijt, op het heetst van de dag, deze inspanning nog te leveren gaat ons te ver. De tocht van vanochtend was voor sommigen al zwaar genoeg en bovendien hebben we tegen de avond nog een gamedrive. We besluiten dus niet op het aanbod in te gaan en voor een lunch terug te gaan naar de campsite.
Om ongeveer 15.00 uur vertrekken we voor de gamedrive. Er moeten nog wat dingen geregeld worden voordat we daadwerkelijk met de gamedrive beginnen. Zo gaan we even Mweya campsite bekijken om te zien of we daar de komende nachten willen kamperen. Ondanks dat er wat meer aan mensen gewende wilde dieren lopen, besluiten we de rest van ons verblijf op Jacana campsite te blijven. Het ligt veel rustiger, meer beschut en het is er veel groener. Ook moeten er nog wat inkopen worden gedaan. Dit alles neemt toch nog behoorlijk wat tijd in beslag. Tegen 16.30 uur beginnen we met de uiteindelijke gamedrive. Warthogs, uganda kob, buffels en waterbuck zien we genoeg. Maar echt veel gebeurt er niet. Ook in het gebied waar de leeuwen moeten zitten, hebben we niet al te veel succes en het lijkt of er tegen de klok gereden wordt. Kortom geen gamedrive om over naar huis te schrijven. Zo besef je wel weer dat het geen dierentuin is waar we zijn en dat je geluk moet hebben om de wat meer bijzondere dingen te zien. De auto, een taxi busje waar normaal de lokale bevolking in reist, leent zich ook niet echt voor gamedrives. Stickers op de ruiten en raampjes die niet open kunnen versterken dit nog eens. Op dagen zoals deze, waarop er veel tegen zit, worden deze gebreken dan nog eens sterker. We zijn ook wel verwend de laatste jaren.
Al snel wordt het schemerig en gaan we terug naar de campsite. Tussen Ronald en Pamela/Rosemarie zijn er nogal eens stevige discussies. Waarover weten we niet precies, want het gebeurt niet in het Engels maar zo af en toe krijgen we wel het een en ander mee. Waarschijnlijk heeft er in de loop van de middag ook weer eentje plaats gevonden. Ronald rijdt namelijk als een bezetene terug. Degene die achterin zitten zijn verre van blij en worden al redelijk misselijk. Vandaag is duidelijk een dag die we snel moeten vergeten. Gelukkig bereiken we heelhuids de campsite.  Over de bergen worden donkere wolken onze kant opgeduwd. Om deze dag waardig af te sluiten breekt er ook nog eens een tropische bui boven onze hoofden los zoals we die nog niet hebben meegemaakt.
Na het eten duiken we direct onze tent in om zo snel mogelijk aan de dag van morgen te kunnen beginnen. Dit onder het mom van een nieuwe dag, nieuwe kansen.

23/10 Queen Elizabeth NP
We hebben het droog gehouden in de tent is onze eerst constatering van vandaag.
Om 06.30 uur vertrekken we voor een gamedrive. De planning is om eerst richting de kratermeren te gaan. Hier komen we waarschijnlijk ook olifanten tegen. Als er dan nog tijd over is gaan we nog op zoek naar leeuwen.
Het gebied met vulkanen ligt op de evenaar. We zien de als aan een halssnoer geregen meren die het landschap sieren. Dit gebied bevat betoverende eens uitgebarste kraters. Sommigen bevatten kratermeren, gevormd door vulkanische activiteiten ongeveer 8 tot 10 duizend jaar geleden. Andere kraters zijn weer droog. Deze unieke concentratie van onaangetaste kraters zijn in het droge seizoen belangrijk voor de dieren. De kraters zijn onmogelijk verder te beschrijven. Het is één van de wonderen van Uganda met prachtige vergezichten over de savannes. Ook hier zou een 4-wheel drive niet overdreven zijn. Eenmaal komen we in de problemen maar verder redden we het. In sommige kraters blijven wolken hangen tot ze als een deken over de lippen van de krater verdwijnen. De omgeving is schitterend. De dieren laten zich echter niet zien. We beginnen al bijna aan gisteren te denken wanneer ik in de verte een olifant zie lopen. Dit wordt door de gids bevestigd en we rijden die kant op. Dichterbij gekomen zien we een kudde olifanten. Een stuk of vijftig schat ik. We gaan boven op de auto zitten voor een beter uitzicht. Tot op vijftien meter naderen we ze. Ze staan op het punt de weg over te steken. Maar er is iets wat ze tegenhoudt en zo kunnen we getuige blijven van wat er in de kudde gebeurt. Kleine olifantjes spelen, grotere olifanten eten van de acaciabomen. De grootste rukt met veel geweld een grote tak van de boom als een luciferhoutje.
Ze duwen elkaar weg voor het beste plekje en laten onder luid getrompetter horen dat ze meer ruimte willen. Zeker een half uur blijven we van dit alles genieten. Als we de olifanten achter ons laten dalen we de kraterwand af. We zien hyenasporen op de weg maar de hyena krijgen we niet te zien. Warthogs, bushbucks, waterbucks en natuurlijk uganda kobs zien we regelmatig. Opnieuw zien we drie olifanten. Opeens wordt er geroepen "een leeuw". En nog één, en nog één, en daar, en daar volgt het dan. We gaan op het dak van de auto staan om alles te volgen. Ze liggen in een hinderlaag. De prooi is niet ver weg. Een aantal buffels met een jonge buffel. De buffels staan op zo'n honderd meter en komen langzaam dichterbij. De ene leeuw ligt achter een termietenheuvel, een ander ligt in een geul, een derde ligt in het hoge gras en weer een ander ligt achter een struik. Ook staat er een uganda kob in de buurt. De buffels zijn duidelijk op hun hoede. Of dat nu voor ons is of voor de leeuwen vraag ik me af. De leeuwen schijnen ook zenuwachtig van ons te worden en twee leeuwen lopen al wat meer naar achteren. De gids geeft aan dat hij nog niet vaak vijf leeuwen bij elkaar heeft gezien in Queen Elizabeth.
Dan begint Ronald boven op het dak met zijn mobile te bellen. Nu hebben we het niet meer zo op hem, maar dit vinden we het toppunt. Ben je in de buurt van wat vrij bijzonder is, staat hij met luide stem te telefoneren.
Het is onderhand twaalf uur geworden en om 15.00 uur vertrekt de launchtrip over de Kazinga Channel. Voor die tijd moeten we nog lunchen en het heeft er alle schijn van dat de leeuwen in deze hitte en het lawaai om hen heen toch niet zullen gaan jagen. We laten de leeuwen dus achter ons, in de hoop dat ze hier vanavond nog zullen zijn.
De campsite bereik je over een smal pad van ongeveer vijftien kilometer lengte. Weerszijden van het pad zijn voorzien van hoge rietkragen. Regelmatig vliegen kleine vogeltjes voor de auto uit als dolfijnen die voor een boot uit zwemmen.
Om klokslag 15.00 uur komen we bij de boot aan. Kazinga Channel verbindt Lake Edward met Lake George. Langs het kanaal tref je veel dieren aan die het kanaal gebruiken voor verkoeling. Niet lang na vertrek passeren we een kudde buffels die lui in het water liggen te relaxen. Om hen heen uganda kobs en veel vogels waaronder de saddle billed stork, kingfischer en pelikanen. Verder zien we waterbucks, african fish eagles en nog meer buffels en vogels. Ook zien we onze eerste slang in Afrika. Een cobra op zoek naar nesten van bea-eaters in de steile rivierbedding Twee uur duurt de vaart waar we met enige regelmaat kingfishers het water in zien duiken op jacht naar kleine visjes.
De weg terug naar de campsite gebruiken we om nog even om te kijken of de leeuwen nog op de plek zijn waar we ze vanmorgen hebben gezien. Nu rijden we het pad vanaf de andere kant in. Als we de plek bereiken waar we ze vanmorgen hebben achter gelaten vragen we Ronald te stoppen. Hij is er echter van overtuigd dat dit niet de plek is en rijdt door. We proberen hem te overtuigen. Na vijf minuten lukt het ons om hem te laten keren. Overtuigd is hij echter nog niet. Pas wanneer we op de juiste plek staan en wij, inclusief de lokale gids, precies aanwijzen waar de vijf leeuwen lagen, geeft hij toe in de war te zijn en niet te hebben beseft dat we de weg van de tegenovergestelde richting zijn ingereden. De leeuwen zijn er niet meer en ook zijn er geen sporen dat er hier onlangs nog een prooi is verslonden. We gaan nog even verder op zoek in het gebied waar de leeuwen normaal gesproken zitten. Op de vlakte zien we twee waterbokken wegrennen. Als we dan ook nog een beige/gouden dier achter ze zien lopen zijn we ervan overtuigt dat het een leeuw moet zijn. Iets te enthousiast roepen we "een leeuw". Het blijkt om een uganda kob te gaan. De gids vermaakt zich goed en wil eigenlijk nog wel verder op zoek. Donkere wolken duiden echter weer op naderende regen en Ronald sputtert wat tegen. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ook wij de dag mooi genoeg vonden en in geen geval met deze auto in het donker vast willen komen te zitten.
Onderweg naar de campsite zien we de eerste spetters op de voorruit vallen. We rijden echter van de bui af en voor we de campsite bereiken is het alweer droog. Gelukkig blijft dit de rest van de avond ook zo. Met de gids drinken we nog even een biertje om het kampvuur en na het eten duiken we tevreden de slaapzak in.

top

Kibale Forest

24/10 Queen Elizabeth NP - Kibale NP
We laten Queen Elizabeth achter ons en vertrekken richting Kibale NP. Om 10.00 uur vertrekken we. De verhoudingen tussen Ronald en Pamela/Rosemarie is op dit moment duidelijk niet optimaal. Voor ons heeft dit een positief gevolg. Ronald rijdt eindelijk rustig en we kunnen wat meer van de mooie omgeving genieten. De eerste stop is in Kasese. Hier kunnen we  even naar Nederland bellen om te zeggen dat alles voorspoedig verloopt. De tweede stop is in Fort Portal. De voorgaande dagen hebben we regelmatig geïnformeerd hoe het met de veiligheid in Fort Portal gesteld is. Het schijnt veilig te zijn in het gebied waar wij heen gaan. De andere kant van Fort Portal is wat onrustiger. Tijdens het kopen van de boodschappen voor de komende dagen breekt er weer een enorme tropische bui los. Dikke hagelstenen komen naar beneden. Hagel in Afrika, iets wat we nog niet hebben meegemaakt.
Nog zo'n vijfendertig kilometer is het naar de campsite. Deze laatste kilometers van vandaag gaan waarschijnlijk over een hele slechte weg. Het kan dus nog wel even duren voor we de tent op kunnen zetten. De bui van net zal de weg er niet beter op hebben gemaakt. Het blijkt allemaal mee te vallen. De campsite is een aantal kilometers van Kibale NP verwijderd en heeft uitzicht op een meer. We stappen uit en worden welkom geheten door de eigenaresse en een TV-journalist. Hij vraagt of hij opnames van ons mag maken. Later wanneer we de tent hebben opgezet en ik het dagboek bijwerk, komt hij bij me zitten. We praten over de veiligheid en het reizen in Uganda. Hij vraagt me hoe we er toegekomen zijn om drieëneenhalve week door Uganda te reizen, wat ik van de natuur en haar dieren vind en hoe ik over het toerisme in Uganda denk. De antwoorden neemt hij met zijn camera op. Wie weet kom ik nog op de Ugandese TV ook. We wisselen onze namen en e-mailadressen uit en dan vertrekt hij.
Op de campsite is een TV. Deze wordt alleen benut voor het afspelen van videobanden. Er staat een band van het raften op de Zambezi op. Alle avonturen die ik zelf tijdens het raften op de Zambezi heb meegemaakt komen weer naar boven. Later op de avond krijgen we "Gorilla's in the mist" te zien.
Na het eten, drinken we nog even wat onder het luide gekrakeel van krekels. We zijn helemaal in de stemming gekomen om morgen op zoek te gaan naar de chimpansees in Kibale NP.

25/10 Kibale NP
We staan om 06.00 uur op. Het weer ziet er goed uit. Een rode gloed achter de wolken verraad een opkomende zon. De mist die nog in de dalen om ons heen hangt begint langzaam op te stijgen. Om 07.00 uur vertrekken we richting Kibale NP. Kibale is 766 vierkante kilometer groot. Vroeger voorzag dit tropische regenwoud in voedsel en een overnachtingsplaats voor grote kuddes migrerende bosolifanten. Zelfs nu leeft in dit park nog steeds de grootste populatie van deze olifanten in Uganda. Ondanks dat de olifanten niet vaak gezien worden en ze gevaarlijk kunnen zijn, laten ze genoeg bewijzen na van hun aanwezigheid.
Maar waar Kibale zo beroemd om is, is om haar enorme verscheidenheid van apen waaronder de red-tailed monkey, diademed monkey, blue monkey, white cheeked mangabey, olive baboon, de black and white- en red colobus monkey en de chimpansees natuurlijk. Dit komt nergens ter wereld voor.
Andere zoogdieren die we kunnen zien, zijn de bushbuck, Harvey's red duiker, blue duiker, Uganda kob, genet, bushpig, and African civet. Moeilijker te vinden is de buffalo, waterbuck, hippo, warthog, en de giant forest hog. Er zijn ongeveer 300 soorten vogels, inclusief de hoopoe, greyparrot, ant thrush, negrofinch en de Kibale forest thrush, die alleen in Kibale voorkomt. Verder zijn er ook 144 soorten vlinders.
Kibale, heeft oeroude bomen van wel 55 meter hoog. Naast het oorspronkelijke tropische laagland regenwoud, het gewone bos, bezit het park ook grasvlaktes en moerassen.
Maar vandaag staat volledig in het teken van de chimpansees.
Bij aankomst in het park krijgen we te horen dat we niet met ons zessen naar de chimpansees mogen gaan. De regels zijn verscherpt en vier personen is het maximum. De gids ziet echter in dat we graag met zijn zessen bij elkaar zouden blijven en is snel overgehaald. We vertrekken meteen. Nadat we de eerste tien minuten in sneltrein vaart hebben overbrugd en we inmiddels zijn omgeven door de geluiden van het regenwoud stoppen we. Er wordt ons een aantal dingen uitgelegd. Zo moeten we, wanneer we een andere groep tegen zouden komen, niet zeggen dat we op zoek zijn naar de chimpansees. Nee, we zijn op zoek naar vogels. Die mag je met een groep van zes opzoeken. Maar als we dan toch (heel toevallig natuurlijk) chimpansees te zien krijgen mogen we geen flitslicht gebruiken bij het maken van foto's. Deze spelregel doet hij meteen weer teniet wanneer hij zegt het niet erg te vinden als het toch gebeurt. Hij heeft een vlotte babbel en we kunnen er eigenlijk wel om lachen. De weg wordt weer net zo snel vervolgd als voor de uitleg. Regelmatig verlaten we de trail om sneller op een andere trail terecht te komen. Zo af en toe vertelt hij wat over de flora en fauna. Een half uurtje zijn we onderweg wanneer de eerste geluiden van de chimpansees worden opgevangen. Ook nu verlaat hij de trail om direct op de chimpansees af te lopen. Niet veel later zien we de eerste chimpansee. Laag boven de grond bungelt hij in de struiken. Als we hem naderen, klimt hij omhoog naar de rest van de groep. De groep zit hoog in de bomen en bestaat volgens de gids uit zo'n veertig chimpansees. We krijgen er ongeveer vijftien van te zien. Regelmatig schreeuwen en krijsen ze tegen elkaar. Ze zijn aan het eten en zo af en toe valt er iets zwaars naar beneden. Een geluk dat we niet recht onder ze staan. Terwijl we van de chimpansees staan te genieten, stuurt onze gids een andere groep via zijn radio met een omweg onze kant op. Hij mag immers niet betrapt worden met een groep van zes personen en zo krijgen wij wat meer tijd. De gids van de andere groep is nog niet zo lang in Kibale en weet de weg nog niet zo goed. Hier maakt hij gebruik van door hem steeds weer om de tuin te leiden.
Drie kwartier krijgen we een glimp mee van het leven van de chimpansees. Dan vraagt de gids of het zo genoeg is geweest en of we tevreden zijn. Natuurlijk zijn we dat en voldaan laten we de chimpansees achter ons.
Onderweg vertelt de gids nog over bepaalde gedragingen in het leven van de chimpansees. Hierbij gebruikt hij de bomen en takken als werktuig zoals de chimpansees dat ook doen.
Bij het bezoekerscentrum aangekomen wachten we op de auto die ons weer op komt halen. Omstreeks 11.00 uur zijn we weer terug op de campsite. Inmiddels is er flink wat bewolking opgekomen en breekt er weer een tropische bui boven onze hoofden los. We hebben geluk gehad dat dit niet tijdens het bezoek aan de chimpansees gebeurde. De wetenschap dat een vorige groep hier vijf uur heeft lopen zoeken naar de chimpansees doet ons beseffen dat we ook nu vrij makkelijk een nat pak hadden kunnen halen. De dagboeken worden vanmiddag weer bijgewerkt en na het eten en een film is ook deze dag weer voorbij.

26/10 Kibale NP (Lake Nyabelere)
Waren de omstandigheden waaronder we gisteren opstonden nog mooi, vandaag ziet er allemaal maar triest uit. Veel bewolking komt onze kant op drijven. Vandaag neemt een lokale gids ons mee naar de "top of the world". Een naam voor een heuvel vanwaar we een 360graden uitzicht hebben over het hele gebied en in de verte de Ruwenzori Mountains (the mountains of the moon) kunnen zien. De naam is echter gegeven meer om het feit dat je alle kanten op een heel ver uitzicht hebt dan de hoogte van de heuvel.
We zijn net onderweg of het begint te regenen. De meegenomen paraplu's bewijzen hun dienst meteen. Het begin van de wandeling gaat over, laten we het noemen, de hoofdweg. Voorbijgangers en mensen die in de deuropeningen van hun huisjes staan te schuilen roepen ons zo af en toe na. We slaan links af. De weg loopt iets omhoog en het regenwater vormt al een stroompje dat zich een weg baant door de in de weg gesleten gleuven. Het gaat steeds harder regenen. De weg verandert in een smal pad dat ons door rietvelden en bananenplantages voert. Kleine boerderijtjes, smalle richels met onder ons een prachtig meer en steile modderpaden zijn de laatste struikelblokken voor we de top van de wereld bereiken. Ik meen me zelfs te herinneren dat iemand van ons niet langer een flinke vloek en een traan kon onderdrukken. Het is ook geen makkelijke voettocht en de omstandigheden zijn zwaar. Een vergelijk met de tocht naar de gorilla's wordt gemaakt. Wanneer de wanklanken een hoogtepunt bereiken, naderen we ook de top. Het uitzicht over de omgeving is mooi en met goed weer en voor sommigen een beter humeur moet het echt fantastisch zijn.
De mountains of the moon kunnen we niet zien. Daar is de bewolking te dik voor. Het is inmiddels wel gestopt met regenen. Vanaf hier zie je een flink aantal meren liggen die zijn omgeven door niets anders dan een groen landschap. Vooraf hadden we in gedachten om in één van de meren te zwemmen. Het weer is daar echter te slecht voor. De afdaling gaat een stuk makkelijker. Opnieuw lopen we tussen de boerderijen en plantages door richting een lokale markt. Het is een druk bezochte markt. Ik zou nog wel twee T-shirtjes kunnen gebruiken. De markt lijkt me hier een uiterst geschikte plek voor. We lopen het pad in met de kraampjes met kleren. Opeens maken de mensen ruim baan. Een blinde slang kronkelt over het pad en zoekt een plaats waar het weer rustig kan liggen. Een blinde slang schijnt niet gevaarlijk te zijn. Ik vraag me echter wel af waarvoor de lokale bevolking dan zo veel ruimte laat tussen hun en de slang. We gaan verder op zoek naar de T-shirtjes. Voor het eerste interessante shirtje zou ik 3000 Ush moeten betalen. Ik kijk nog wel even verder zeg ik tegen de vrouw. Onmiddellijk gaat er wat van de prijs af.  Voor 2000 Ush mag ik het T-shirtje hebben. Pamela laat me weten dat de lokale bevolking 700 Ush zou hebben betaald. Ik vraag haar nog een T-shirtje te halen en geef haar 1000 Ush. Ze loopt wat verder weg om zo te voorkomen dat de verkoper ziet dat ze bij de mzungu's hoort. Ik zie haar met een gestreept T-shirt in de hand staan.  De kleuren geel, groen, roze en oranje priemen in mijn ogen, zo fel zijn ze. Ik stamel nog, "nee he". Maar ze vraagt nog 300 Ush van me en voor ik het weet ben ik de eigenaar van dit ding. Twee T-shirtjes voor nog geen vijf gulden. Met de aanwinsten in een plastic zakje lopen we naar Ronald die ons hier met de auto op komt halen. Voordat we terug rijden naar de campsite, rijden we nog even langs een lodge waar we nog wat drinken. De lodge is prachtig gelegen en ziet uit over een vulkaanmeer.
We lunchen op onze eigen campsite en er breekt weer een tropische bui boven onze hoofden los. We hebben gisteren net gehoord dat de aankomende nacht de laatste nacht in de tent is. In Murchison slapen we in traditionele hutten, banda's. We hopen dat de tenten ons ook vannacht niet in de steek zullen laten.

top

Murchison Falls NP

27/10 Kibale NP (Lake Nyabelere) - Murchison Falls NP
Met een lange rit voor de boeg over, zoals we horen, slechte wegen laten we de Kibaleregio achter ons. Wanneer het tegen zit en het gaat regenen zou de rit wel eens acht uur kunnen duren. Eigenlijk zien we er wel wat tegen op. Het blijft echter droog en de weg laat zich niet van zijn slechtste kant zien. Ongeveer halverwege worden we door een aantal gewapende mannen gemaand om te stoppen. Zijn het militairen, politie of rebellen, vragen we ons af? Aan de kleding is het niet te zien. Ze kijken van alle kanten in de auto en willen de auto doorzoeken. Zover komt het echter niet wanneer we ze vertellen dat alles uit de auto valt wanneer we de achterklep open doen. "Ok rij maar door", zijn de stugge woorden die ons permissie geven om weer door te rijden. Gelukkig blijkt het om militairen te gaan. De belangrijke doorgangsweg waar we nu op rijden wordt nog wel eens door rebellen gebruikt om onder andere wapens te smokkelen. Vandaar deze controle.
Er gebeurt verder niet veel onderweg en zonder tegenslag bereiken we Masindi. Vanaf hier is het nog 89 kilometer naar de campsite in Murchison Falls. De laatste kilometers gaan echter niet zonder slag of stoot. Elke keer wanneer we in Murchison NP een bruggetje oversteken, worden we aangevallen door tseetseevliegen. Eigenlijk ontleent Murchison Falls NP haar bestaan aan deze plagen. Ze veroorzaakten in het verleden bij de bewoners van deze regio in grote mate slaapziekte. Reden voor de bewoners om dit gebied te verlaten. Zo werd plaats gemaakt voor dit nationale park.
De tseetseevlieg kun je vergelijken met de blinde dazen die je in Nederland nogal eens bij paarden aantreft. Plotseling worden we aangevallen door ongeveer tien van die plaaggeesten. Het is gedaan met de rust in de auto. Iedereen slaat wild om zich heen om van die ellendige stekers af te zijn. Regelmatig denk je er één te pakken te hebben. Ze zijn echter taai en je moet ze zo ongeveer tien keer doodslaan voordat je van ze verlost bent.
De door Karla aangeschaft spuitbus met insecticide doet echter wonderen. Tussen de raampjes zitten vier van die krengen. Kort nadat ze zijn besproeid met dit gif leggen ze het loodje. Vanaf nu worden, wanneer we een brug naderen, de raampjes dicht gedaan. Dit helpt en op een enkele tseetseevlieg na, weten we ze buiten te houden.
Na deze actieve laatste kilometers bereiken we de campsite. We mogen een uit klei gemaakte traditionele hut uitzoeken. Twee bedden voorzien van muskietennetten staan er. Het is aardedonker binnen. Maar in het licht wat door de deuropening binnenkomt zien we dat ook hier behoorlijk wat muskieten zitten. Op de campsite hebben ze ook insecticide. We vragen of we het mogen lenen en spuiten een ruime tijd voor we naar bed gaan de hele hut vol met het voor ons rustgevende gif.

28/10 Murchison Falls NP
Het is drie weken geleden dat we opstaan uit een bed. De nacht was dan ook redelijk comfortabel en we hebben geen last gehad van muskieten. Om negen uur vertrekken we voor een launch trip op de Nijl. De rivier de Nijl verdeelt Murchison NP in een noordelijke en zuidelijke sector. Murchison Falls NP is één van de meest spectaculaire parken in Uganda en misschien wel van heel Afrika. Het is zeker het grootste park van het land (3.840 vierkante kilometer) en heeft de dichtste concentratie met wilde dieren langs de rivier.
De meest voorkomende dieren zijn de olifant, giraffe, hippo, leopard, warthog, leeuw, aardvark, pangolin, civet, buffel, hyena, krokodil, oribi, patas monkey, Uganda kob, baboon.
En er zijn 450 vogelsoorten waaronder de Pel's fishing owl, pennant winged nightjar, red-throated bee-eater en de zeldzame shoebill stork.
Murchison Falls National Park, heeft een gevarieerde vegetatie van bossen en moerasland tot open savannes, waardoor we de gelegenheid hebben om veel van de in Uganda voorkomende dieren te zien.
Topattractie is echter de ontzag inboezemende waterval Murchison Falls. Hier duwt de Nijl zichzelf krampachtig door een nauwe spleet en neemt een adembenemende sprong 40 meter naar beneden.
Dit is ook de eindbestemming van de boottocht. Langs de oever van de Nijl ontmoeten we krokodillen en hippo's van heel dichtbij. Ook zien we vanaf het dak van de boot waterbokken, buffels, monitor lizards en heel veel vogels waaronder de african fish eagle, kingfishers en  de saddle-billed stork.
De zon brandt flink maar door de vele dieren die we zien, merken we haast niet dat we verbranden. Was de boottocht op Kazinga Channel al mooi, deze boottocht op de Nijl is prachtig. Na een kleine tweeëneenhalf uur bereiken we de Murchison Falls. Voor ons zien we hoe de Nijl met donderend geweld uit de zeven meter nauwe spleet wordt gespuugd. Hier verlaten sommigen van ons de boot voor een wandeling naar de top van de waterval. Een tocht waarvan we van alle kanten horen dat die zwaar is. "Je moet fysiek goed in orde zijn om aan de wandeling te beginnen", zijn de adviezen aan ons. Verder drukken ze ons op het hart om het vooral in je eigen tempo te doen. Zelfs de krant "The New Vision" van een aantal dagen geleden heeft er een heel stuk aan gespendeerd.  Vooral de steile en glibberige wanden worden als grootste plaaggeesten genoemd. Verder werden reacties van vorige bezoekers geciteerd. Natuurlijk zijn we de laatste weken wel wat gewend maar toch beginnen we ietwat gespannen aan de tocht. Het begin valt erg mee en voor we het weten, staan we op enkele meters voor de waterval. Een schitterend gezicht hoe de Nijl vlak voor ons uit elkaar spat in een wolk van regen. Inmiddels hebben we niet meer het voordeel van de beschutting van de bomen en struiken. Het is erg warm en de zon brandt ongenadig op onze schouders. Het zweet gutst van mijn lichaam. Ik moet goed mijn best doen om de camera's droog te houden.
Dan begint de klim. In tegenstelling tot de berichten valt het erg mee. Over een trap bereiken we de top met alleen de enorme hitte als tegenstander. Het lopen naar de top heeft als voordeel dat je de volledige lengte van de waterval kunt genieten. Laat je je naar de top rijden dan krijg je maar 10% van de waterval te zien. Ik wist niet dat Ellen, die weer terug is gegaan met de boot en naar de top rijdt, een groep olifanten en krokodillen zou zien. En dat is natuurlijk ook weer prachtig om te zien.
Ongeveer een uur lopen we voordat we de top bereiken. De kracht waarmee het water zich door de zeven meter brede schacht wringt is indrukwekkend. Het water kolkt hoog op en veroorzaakt wolken van mist. Het is al in de middag wanneer Ellen zich weer bij ons voegt. Samen genieten we nog even van het uitzicht op de waterval. We kunnen niet al te lang blijven want voor de gamedrive van vanmiddag moet de auto met de ferry worden overgebracht. Dit zou alleen maar om 15.00 uur kunnen. Kwart voor drie komen we terug op de campsite en we moeten nog lunchen. Besloten wordt de auto alvast vooruit te sturen. Wij kunnen dan rustig lunchen. De overtocht op de Nijl maken wij dan met een speedboot.
Het is nog steeds erg warm. Wilfred en ik besluiten om tijdens de gamedrive boven op de auto te gaan zitten om van de wind en het uitzicht te kunnen genieten. Nauwelijks is de gamedrive begonnen of we zien een bushbuck. Deze solitair levende dieren zijn erg schuw. Zodra de auto stopt, verdwijnen ze in de struiken. Nu hebben we geluk en kunnen we wat langer genieten.
Murchison Falls NP is qua landschap één van de mooiste nationale parken die we hebben gezien. Vlaktes voorzien van palmbomen voeren in het begin de boventoon. Het eerste half uur blijft het verder erg rustig met het ontdekken van wild. Dan zien we de eerste giraffen en hartebeesten in Uganda. Het gras is erg hoog en boven op de auto heb je in ieder geval nog wat uitzicht over de vlaktes. Wanneer we wat zien geven we met een klopje op het dak. Dit is het signaal om te stoppen en dan kunnen de anderen ook mee genieten van de dieren.
Vooral in Murchison Falls NP hebben de wilde dieren veel te lijden gehad van poachers en van elke vorm van oorlog en strijd. Laten we hopen dat een volledig herstel van de wildpopulatie niet lang op zich laat wachten. De laatste tien jaar, na het bewind van Idi Amin, is al hard gewerkt aan het herstel. Al rijdend zien we oribi's, uganda kobs, buffels, giraffes, warthogs en op het laatst nog een zeer giftige pofadder en een olifant.
De ferry vertrekt weer om 18.00 uur en we moeten zorgen dat we op tijd zijn voor het vertrek. Een minuut voor zes komen we aan. De ferry is nog aan de overkant en alleen voor ons vinden ze het te duur om de ferry over te laten steken. De auto blijft immers hier voor de gamedrive van morgenvroeg. De gids vraagt of we dan zo vroeg mogelijk willen komen omdat we dan de meeste kans hebben om het grote wild te zien.
De overtocht wordt nu gemaakt met een klein bootje. Niet meer dan vier passagiers worden in één keer overgezet. Drie keer heen en weer varen dus. Wat zou goedkoper zijn geweest?
Bij terugkomst genieten we van een lauwe douche. Met het door de zon opgewarmde water is het een genot om het stof van ons lichaam te wassen. We drinken wat in het restaurant van de campsite en niet veel later kunnen we eten. Het eten staat in het teken van een mierenvolk dat aan het verhuizen is. Vlak langs ons tafeltje dragen grote mieren hun eitjes naar een nieuw onderkomen. Een steek is erg pijnlijk en in het donker is het dus oppassen dat je er niet in gaat staan.

29/10 Murchison Falls NP
Om zes uur worden we wakker. Wanneer we de hut uitkomen, is de horizon voorzien van een rode gloed. Na het ontbijt maken we ons klaar voor een dag met gamedrives en tussen de middag een duik in het zwembad van Paraa safari lodge. Om zeven uur is de oversteek over de Nijl. Kwart over zeven kunnen we dus in de auto zitten voor de ochtend gamedrive. Aangekomen aan de overkant haalt Ronald de auto. Een kwartiertje wachten we al wanneer we besluiten maar eens een kijkje te nemen. Wanneer we bij de auto aankomen zien we hem tot onze verbazing rustig staan te bellen. We gaan vast in de auto zitten en hopen dat hij het signaal begrijpt. Niet dus. Ook de gids staat in de deuropening te wachten. Eindelijk, wanneer het Ronald behaagt, stapt ook hij in de auto en vertrekken we met drie kwartier vertraging. De kansen om het grote wild nog actief bezig te zien zijn duidelijk geslonken.
Voor mij staan een luipaard en een shoebill stork op het verlanglijstje. Beiden worden ze niet erg veel gezien. Geluk is dus geboden. We rijden wel naar het gebied waar de kans het grootst is om ze te zien. Onderweg zien we de dieren die ook gisteren al gezien zijn. Dit op de olifant en de pofadder na. Ondanks dat we geruime tijd door het gebied rijden waar we het luipaard en de shoebill kunnen zien lukt het niet.
We rijden tussen een groep oribi's en uganda kobs wanneer de oribi's alarm slaan. Het is een soort gefluit dat aangeeft dat er gevaar dreigt. De koppen staan allemaal één kant uit. Ook wij kijken die kant uit. De mensen in de auto achter ons wijzen ons erop dat het om leeuwen gaat. En dan zien we op een behoorlijke afstand de silhouetten van vijf leeuwen. Vier daarvan verdwijnen achter een heuvel en één blijft onder een acaciastruik over de vlakte turen. Wanneer deze gaat liggen valt er niets meer te zien.
Om er naar toe te rijden, moeten we van de weg af en dat is verboden. Wanneer ze worden betrapt, ontvangt de chauffeur een boete van 100 US$ en wordt de gids gearresteerd. De gids geeft aan dat zijn baas in de auto achter hem zit en hij dus niet van plan is risico's te lopen. Volkomen terecht natuurlijk. Ook wanneer we even later in de verte gieren zien rond cirkelen vervolgen we gewoon onze weg. Jammer dat het park maar weinig zijwegen heeft.
Het laatste gedeelte van de gamedrive lijkt het qua wild wel uitgestorven. We besluiten richting Paraa Safari Lodge te gaan voor een lunch en een verfrissende duik. De temperatuur is inmiddels weer tot zo'n veertig graden opgelopen.
Om 15.30 uur vertrekken we weer voor de volgende gamedrive. De laatste van onze vakantie. Ik denk dat in verband met de hitte de meesten van ons de gamedrive wel over hadden willen slaan. Toch duiken we met ons allen de auto in om opnieuw op zoek te gaan naar de wilde dieren. Als gevolg van de hitte laten de dieren zich haast niet zien. Opnieuw rijden we door het gebied dat we tijdens de voorgaande twee gamedrives ook al uitgeplozen hebben. Ondanks dat Murchison Falls NP erg groot is, wordt maar een beperkt deel (ten noorden van de Nijl en dan alleen ten westen van Paraa Safari Lodge) voor gamedrives benut. Wat daar de reden van is, zou ik wel eens willen weten.
Gedurende de drie uur durende gamedrive zien we wel de meest voorkomende dieren. De olifant, het luipaard en de shoebill stork blijven echter onvindbaar. In het park leven ongeveer tweeduizend olifanten en zeshonderd giraffes. Toch vreemd dat we tientallen giraffes en maar één olifant gezien hebben tijdens de gamedrives.
Vandaag hebben de tseetseevliegen wel weer toegeslagen. Vooral Ellen is met drie steken boven haar rechteroog de dupe geworden.
De dag sluiten we af met een alcoholisch drankje en een aanblik van een steeds dikker wordend oog van Ellen.

30/10 Murchison Falls NP - Kampala
Ik word wakker van het heen en weer geschuifel van Ellen. Dit doet ze niet voor niets. Haar oog is helemaal opgezwollen en er is niets meer te zien van een pupil of oogwimper. Een aanblik waar je niet vrolijk van wordt.
Er rest ons nog een rit van zes uur naar de plaats waar we zo'n drie weken geleden zijn vertrokken. De eerste twee uur zal de weg nog slecht zijn en dan overgaan in alleen maar teerweg. Voor we het park uitgaan zien we nog twee imposante buffels en een warthog. De tseetseevliegen weten we met gezamenlijke inspanning buiten te houden. Nog een steek van deze krengen boven het andere oog van Ellen zou haar waarschijnlijk tijdelijk helemaal blind maken.
Nadat we Masindi zijn gepasseerd rijden we in een gebied met papyrussen. Mannen zijn bezig met het wegkappen van een rand van deze mooie moerasplanten. Eigenlijk zouden we wel wat stekjes mee willen nemen. De mannen zoeken een paar mooie stekjes uit. Ze vragen aan Pamela of we ze misschien 1.000 Ush willen geven voor wat lokale sterke drank. We geven het met plezier. Wanneer we zien hoe blij ze ermee zijn en vriendelijk naar ons lachen doet ons dat nog meer plezier.
Omstreeks 15.30 uur komen we bij hotel Olympia aan. We spreken af om vanavond weer bij het Ethiopische restaurant te eten. Ook Pamela, Rosemarie, Ronald en Bart komen. Drie overheerlijke schalen met vlees, groenten, kaas en eieren worden weer met veel smaak opgegeten. Een verkoper van curio blijft wachten tot we klaar zijn met eten. Zijn setjes van zes kleine olifantjes vinden gretig aftrek. Dan laat hij een masker zien dat afkomstig is uit Congo. Eigenlijk is iedereen er meteen weg van. Nu nog onderhandelen. Bij 25.000 Ush mag ik hem hebben. Dat is ongeveer vijfendertig gulden. Pamela zit met de duimen omhoog als teken dat het een goede koop is.
Net als op de dag van aankomst pakken we na dit overheerlijke eten nog even een terrasje. Door Bart is nog een verkoper van curio opgetrommeld. Opnieuw beginnen de onderhandelingen. Net als de vorige curioverkoper heeft ook hij oude maskers uit Congo. Ik kan het weer niet laten en begin weer te onderhandelen. De onderhandelingen zijn niet makkelijk en met horten en stoten en met tussenpozen weet ik ook nu de prijs terug te brengen tot 25.000 Ush. Voor mij een aanvaardbaar bedrag en voor de verkopen een leuke winst. Pamela is onder de indruk van mijn afdingkwaliteiten. Het bloed begint ook weer behoorlijk te kriebelen. Dat belooft wat wanneer we morgen naar een curiomarket gaan.
Tussen de bedrijven door krijgen we van Bart nog een paar gefrituurde sprinkhanen aangeboden. De smaak is verrassend goed maar de gedachte is even wennen.

31/10 Kampala
Om elf uur hebben we afgesproken om met Pamela en Rosemarie naar het centrum van Kampala te gaan. De dag zullen we voornamelijk op de curiomarket doorbrengen. Kampala komt al niet meer zo chaotisch op ons over als de eerste dag en ontspannen lopen we door de straten. Toch is het een drukte van belang.
De curiomarket bestaat uit zo'n vijftig kraampjes. Onderhandelen zal hier niet zo gemakkelijk gaan. Al snel worden we verliefd op een houten safetas. Het is een soort draagtas waarvan de deksel langs een koord, dat langs de hele safe loopt, wordt begeleid. Ook Pamela heeft zoiets nog nooit gezien. De vraagprijs is 60.000 Ush. Wij lopen door en Pamela probeert de verkoopster even uit. We zien ondertussen nog meer mooie spullen maar de houten safe is de topper. Pamela komt naar ons toelopen met de mededeling dat de verkoopster zoals verwacht een harde onderhandelaarster is. Met geen mogelijkheid is ze onder de 50.000 Ush te krijgen. Inmiddels hebben we alle kraampjes gezien en nergens vinden we een tweede exemplaar. Een uniek stukje curio dus. Nu ga ik het proberen. Het is inderdaad een harde onderhandelaarster. En met veel moeite krijg ik het bedrag omlaag naar 48.000 Ush. Ik vind dit nog wel te veel. Met het besef dat ik nog een masker nodig heb probeer ik de onderhandeling even later weer vlot te trekken. Samen met het masker ben ik bereid 60.000 Ush te betalen. Er is echter geen beweging in te krijgen en ik besluit het even voor gezien te houden. Een half uurtje later passeer ik de kraam nog een keer. Met vriendelijke stem zeg ik "Hi, hard bargainer" en ze begint vriendelijk te lachen. Opnieuw raken we aan de praat. Nu in het bijzijn van de bazin. Een forse vrouw die zich tijdens haar lunch met de zaken gaat bemoeien. We maken wat gein, lachen wat en vertellen hoe de onderhandeling tot dusver zijn verlopen. We discussiëren nog wat en uiteindelijk mag ik beide stukken meenemen voor  60.000 Ush. We schudden handen en met het plezier, dat op onze gezichten en die van de verkoopsters valt af te lezen, nemen we afscheid.
Inmiddels is het al vier uur. We eten nog wat bij Steers (een soort McDonald). Om acht uur hebben we een tafeltje gereserveerd bij een bistro in de buurt van het hotel. Eerst hebben Pamela, Rosemarie en Ronald nog een evaluatie van de reis bij Bart. Zichtbaar ontdaan komen ze daar vandaan en sluiten zich bij ons aan voor het eten.
Ze willen er eigenlijk niet over praten, maar we vinden dat ze dat juist wel moeten doen om te ervaren hoe wij over de dingen denken. Natuurlijk hoor je het dan van één kant maar we hebben tijdens de reis genoeg meegekregen om een juiste inschatting te maken.
Het is inmiddels 21.00 uur en gaandeweg het eten merken we dat Ronald dingen heeft lopen verkondigen die niet op waarheid zijn berust. De meisjes zijn echt ontdaan en bang dat ze hun baan wel eens zouden kunnen verliezen. Wat ons betreft mag dit niet om deze redenen gebeuren, want als er twee personen zijn die zich tijdens de reis voor ons hebben uitgesloofd en altijd vrolijk waren, zijn Pamela en Rosemarie dat wel. Dit in tegenstelling tot de humeurige Ronald die zich op een behoorlijk aantal momenten liet gelden als een eigenwijze en eigenzinnige chauffeur. Meer zou ik er over kunnen schrijven maar dit zou ten koste gaan van ons plezier van de reis en het verslag. We beloven nog even met Bart tijdens de terugreis van gedachten te wisselen over deze situatie.
De rest van de tijd tijdens het eten proberen we weer plezier te maken. Het onbehagelijke gevoel over de rol die Ronald in het geheel gespeeld moet hebben, verlaat me echter niet meer en de aversie tegen Ronald heeft een hoogtepunt bereikt. Kunnen de meisjes rekenen op een behoorlijke tip, Ronald kan het wel schudden. Morgen brengt hij ons nog wel naar Entebbe.
Pamela en Rosemarie lopen nog even mee naar het hotel om videobeelden van de gorilla's, chimpansees en de boomklimmende leeuwen te bekijken. Dan komt het onvermijdelijke afscheid. (E-mail)Adressen worden uitgewisseld en we beloven te schrijven of te mailen. Wanneer Pamela haar tranen niet meer onder controle kan houden is dit ook voor Ellen en Karla het teken om de tranen de vrije loop te laten. Gouden meiden, dat zijn ze.

1/11 Vertrek naar Nederland.
Omstreeks 11.00 uur vertrekken we naar Entebbe. De optie van Bart om de dag daar bij het Victoria Lake Hotel door te brengen en van daaruit het Wildlife Education Centre te bezoeken volgen we dankbaar op.
Ronald is opvallend rustig en wanneer hij ons in Entebbe afzet, schijnt hij te beseffen dat hij van ons niets hoeft te verwachten. Voordat we het hotel ingaan kruipt hij snel in de auto om contact te vermijden. We vinden het best zo en gaan voor een vroege lunch in het hotel.
Vanmiddag lopen Ellen, Beate, Wilfred en ik nog naar het Wildlife Education Centre. De voor onze maatstaven derderangs dierentuin is voor de lokale bevolking een plek om meer te weten te komen over de wilde dieren die in Uganda leven. Voor ons was de shoebill stork de attractie van het park. Lang blijven we niet in het park. Teruggekomen in het hotel gebruiken we de tijd nog wat om te luieren, te schrijven of te lezen. Om te zwemmen is het wat te koud. Na nog eens een maaltijd vertrekken we richting het vliegveld. Daar ontmoeten we Bart die wordt afgezet door Ronald. Opnieuw durft hij geen contact te zoeken. Opvallend is dat de co-chauffeur die we vanmorgen voor het eerst hebben ontmoet wel heel spontaan zwaait en ons een goede reis wenst.

2/11 Slot
Na een tussenstop in Nairobi en te zijn overgestapt in Brussel en Londen landen we iets later dan gepland op Schiphol. De reis is vermoeiend maar verloopt voorspoedig. Even denken we weer in de problemen te komen wanneer we in Brussel moeten wachten op een gezagvoerder die mee moet richting Londen om daar in te vallen voor een zieke collega. Vijf minuten geduld wordt aan ons gevraagd. Dat dit meer dan een half uur wordt, roept bij ons weer de vraag op of het dit keer goed gaat met de bagage in Londen. Gelukkig gaat het goed en wanneer de bagage op Schiphol van de band rolt zit ook dit Afrikaanse avontuur er weer op.